Yargıtay 13. Hukuk Dairesi E.2016/26171 K.2019/4468

.....

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulünen kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, emlakçı olduğunu, taşınmaz almak isteyen davalı ile komisyon sözleşmesi imzaladıklarını, taşınmazın davalının annesine satıldığını ancak sözleşmede belirlenen komisyon ücretinin kendisine ödenmediğini ileri sürerek, yaptığı takibe itirazın iptaline karar verilmesini istemiştir.

Davalı, imzalanan sözleşmenin matbu olarak hazırlandığını, müzakere edilmediğini ayrıca taşınmazı kendisinin değil annesinin aldığını savunarak davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, sözleşme hakkında davalı tüketicinin yeterince aydınlatılmadığı kanaati ile haksız şart ihtiva ettiği, ayrıca Borçlar Kanunu'nun 182. maddesi kapsamında takdiri indirim yapıldığı belirtilerek, davanın kısmen kabulüne, takibin 5929,50 TL üzerinden devamına karar verilmiş; hüküm, davacı tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, taraflar arasında imzalanan telallık sözleşmesi kapsamında hak edilen komisyon ücretinin tahsili için başlatılan takibe itirazın iptali davasıdır. Davacı, sözleşme gereklerinin yerine getirildiğini, taşınmazın davalının annesine satıldığını ileri sürmüş, davalı ise sözleşmenin haksız şart içerdiğini savunmuş, davanın reddini dilemiştir. Mahkemece sözleşme haksız şart içerdiği gibi ücrette BK 182 gereği indrim yapıldığı belirtilerek davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Taraflar arasında imzalanan bila tarihli gayrimenkul görme ve telallık sözleşmesinde dava konusu gayrimenkulü, şahsın kendisinin veya üçüncü dereceye kadar kan ve evlenme hısımlarından birinin satın alması halinde, gerçek satış değerinin %3'ü ayrıca KDV'si tutarında tellaliye ücretine hak kazanılacağı kabul edilmiştir. Bu noktada uyuşmazlık sözleşmede belirlenen bu hükmün haksız şart içerip içermediği, ücrete hak kazanılması halinde indirim yapılıp yapılamayacağı noktasında toplanmıştır.

Öncelikle 6502 sayılı Tüketici Kanunu'nun ilk dört maddesinde haksız şarta ilişkin düzenlemeler yapılmış olup, tüketici ile müzakere edilmeden sözleşmeye dahil edilen, dürüstlük kuralına aykırı düşecek ve tüketici aleyhine dengesiliğe neden olan sözleşme şartlarının haksız şart olacağı belirtilmiştir. Somut uyuşmazlıkta, haksız şart olarak kabul edilen yönler ücrete ilişkin olup sözleşmenin temel unsurudur. Sözleşmenin temel unsuru olan ücrete ilişkin bu hükmün tüketici ile müzakere edilmediği ve haksız şart oluşturduğu kabul edilemez. Bu nedenledir ki mahkemenin haksız şarta ilişkin değerlendirmesi yerinde değildir.

Tartışılması gereken bir diğer husus ise, mahkemece ücrette yapılan indirime ilişkindir. Mahkemenin gerekçesinde BK 182/3 maddesine değinilerek ücrette indirim yapılmış olup, kanunun ilgili maddesinde hakimin aşırı gördüğü ceza koşulunu kendiliğinden indirebileceği hususu düzenlenmiştir. Ne var ki, davacının talebinde beilirttiği alacak bir ceza koşulu değil ücret alacağının aslına ilişkindir. Hal böyle olunca, ücret alacağında BK 182/3 gereği indirime gidilmesi de mümkün bulunmamaktadır. Mahkemece değinilen hususlar gözönüne alınmadan verilen hüküm yanılgılı olup, hükmün bozulması gerekmiştir.

......