Yargıtay 13. Hukuk Dairesi E.2016/29642 K.2019/9953

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, davalının, temsilcisi olduğu Amerika Birleşik Devletleri ... limanı'na kayıtlı "..." adlı teknenin eski kaptanı olduğunu, davalıya kaptanlık yaptığı süre içinde tekne için gerekli bakım, onarım ve akaryakıt giderleri için banka vasıtası ile muhtelif tarihlerde ödemeler yapıldığını, ancak bu ödemelerin teknede yapılması gereken bakım ve onarım işleri için kullanmadığını, yapıldığını iddia ettiği işlemlere ait belgeleri gemi sahibi "..." firmasına ibraz etmediğinin tespit edildiğini, ... firması tarafından yapılan incelemede teknenin bakımının yapılmadığını belirttiğini,

davalıdan alacağın tahsili için 14.08.2012 tarihli ihtarnamenin tebliğ edildiğini, davalının ihtarnameye cevap vermediğini belirterek bu nedenlerle fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak şartı ile davacının uhdesinde bulunan 9.600,00 Euro ve 27.856,00 TL'nin dava tarihinden itibaren faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı, davanın reddini dilemiştir. Mahkemece, davanın kabulü ile 27.856,00 TL'nin ve 9.600 Euro'nun TL karşılığı olan 22.513,92 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş; hüküm, davalı tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı, bakım, onarım ve akaryakıt giderleri için banka aracılığıyla gönderilen paraların, gönderim amacına uygun şekilde kullanılmadığı ve davalının uhdesinde kaldığı iddiasında bulunup bu bedellerin davalıdan tahsili istemi ile davayı açmıştır.

Davalı ise, sözü edilen meblağların teknenin yakıt, günlük masraflar ve davacının misafirlerinin ihtiyaçlarının giderilmesi konusunda harcandığını, bakım ve onarım masrafı olarak kendisine her hangi bir meblağın gönderilmediğini, banka dekontları üzerinde de gönderilen paranın ne amaçla havale yapıldığına ilişkin bir ibare bulunmadığını ve davacının yemin teklifini de kabul edip eda ettiğini belirterek davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, havalenin hukuksal niteliği gereği bir ödeme vasıtası olduğu, havalenin mevcut bir borcun ödenmesi amacıyla yapıldığı yolunda yasal karine mevcut olup havalenin borcun ödenmesinden başka bir amaçla yapıldığını ileri süren havaleyi yapan davacının, bu iddiasını kanıtlamakla yükümlü olduğu, ancak davalı söz konusu havale bedellerinin teknenin yakıt, günlük masraflar ve davacının misafirlerinin ihtiyaçlarının giderilmesi için harcandığını iddia etmekle ispat külfetinin yer değiştirdiği, davalının bu iddiasını ispatla yükümlü olduğu,

davalının da iddiasını ispata dair belge ibraz edemediği anlaşılmakla davanın kabulüne karar verilmiştir.

Öncelikle, havale bir ödeme vasıtası olup, var olan bir borcun ödendiğini gösterir. Bu karinenin aksini havaleyi gönderen şahsın ispat etmesi gerekir. Davalı, karşı tarafın ileri sürdüğü maddi vakıanın varlığını kabul etmekle birlikte, onun hukuki niteliğinin (vasfının), ileri sürülenden başka olduğunu bildirmek suretiyle gerekçeli inkarda (vasıflı ikrar) bulunmuştur. Öğreti ve uygulamada kabul edildiği üzere vasıflı ikrar (gerekçeli inkar), bölünemeyen ikrarlardan olduğundan bu durumda ispat yükü davacıdadır. Davacı taraf, davaya konu paranın, belirtilen amaç için verildiği yolundaki iddiasını kanıtlamakla yükümlüdür; buna bağlı olarak, davalı savunmasını ispat ile yükümlü olmayacaktır.

Somut olay değerlendirildiğinde; gönderilen havalelerde, paranın ne için gönderildiğinin yazılı olmadığı, davalı tarafın paranın teknenin yakıt, günlük masraflar ve davacının misafirlerinin ihtiyaçlarının giderilmesi için harcandığının savunulduğu anlaşılmış olup; bu durum karşısında davacı, davalı tarafa gönderilen paranın, yemin metninde belirtildiği nedenle gönderildiği hususunda karşı tarafa yemin teklifinde bulunduğu, davalının da yemin teklifini kabul edip yemin metnine uygun olarak yemini eda ettiği hususu gözetilerek karar verilmesi gerekirken, yanılgılı gerekçe ile yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir.