Yargıtay 13. Hukuk Dairesi E.2016/30910 K.2019/10404

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, davalı kooperatifin talebiyle dava konusu taşınmazları kamulaştırarak kar amacı gütmeden davalıya sattığını, kamulaştırma nedeniyle açılabilecek kamulaştırma bedelinin artırım davalarından ve masraflardan davalıların sorumlu olduğuna dair taahhütname alınıp protokol imzalandığını, taşınmaz maliklerinin açtığı bedel artırım davaları sonucunda toplam 954.19,09 TL ödeme yaptığını ve bu taşınmazlar için ödediği kamulaştırma bedelinin tamamından davalının sorumlu olduğunu ileri sürerek; fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydı ile şimdilik zararının yarısı olan 477.084,50 TL'nin 23.05.2013 tarihinden itibaren amme alacaklarının tahsiline ilişkin yasa gereği işleyecek faizi ile birlikte davalıdan tahsilini istemiştir.

Davalı, taahhüdün zamanaşımına uğradığını, idarenin kamulaştırmayı kusurlu yürüttüğünü ve kendi kusurundan yararlanamayacağını savunarak davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, davanın kabulü ile 477.084,50 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiş; hüküm, davalı tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-Davacının kamulaştırma ile üzerine aldığı taşınmazları, davalı kooperatife sattığı, daha sonra taşınmaz malikleri tarafından aleyhine açılan dava ile attırılan kamulaştırma bedellerini ödediği, dosyadaki delillerden anlaşılmış olup, davacı, davalı ile arasındaki taahhütname gereğince ödediği arttırılmış kamulaştırma bedellerinin ve bu dava için yaptığı masrafların tahsili talepli elde ki davayı açmıştır. Mahkemece, bilirkişi raporuna itibar ile açılan bedel artırım davalarında davacı Toki’nin kusuru olmadığı ve alınan taahütname ile doğacak farkın ödenmesinin ... edildiği sonucuna varılarak yapılan tüm ödemeden masrafları ve faizi ile birlikte davalının sorumlu olduğu kabul edilerek hüküm kurulmuştur.

Hemen belirtmek gerekir ki, davalıdan alınan böyle bir taahhüt hukuki mahiyeti itibarıyla bir sorumsuzluk sözleşmesi niteliğindedir. Sözleşme serbestisi içerisinde düzenlenen bu sözleşmenin taraflarını bağlayacağı muhakkaktır. Ne var ki, böyle bir sözleşmeye dayanan davacının kendine düşen yükümlülükleri yerine getirmede kusursuz olması zorunludur. Zararın doğmasına veya artmasına kendi kusuru ile sebebiyet veren tarafın sırf böyle bir sözleşmeye dayanarak rücu talebinde bulunması TMK'nun 2. maddesi kapsamında hukuken himaye edilemez.

Kesinleşen ve rucuya konu ... 3. Asliye hukuk Mahkemesinin 2010/760 esas sayılı dosyasında, davanın taşınmazların malikinin mirasçıları tarafından açıldığı, davanın sebebinin kamulaştırmasız el atma olduğu ve murislerinden kendilerine intikal eden dava konusu yerle ilgili yasal süresi içinde yapılmış tebligat bulunmadığı iddiası ile açıldığı, mahkemece de bu iddia kabul edilerek karar verildiği anlaşılmıştır.

Davacı idare, kamulaştırma evraklarını malikine usulüne uygun tebliğ etmeyerek taşınmaz hakkında 2010 yılında kamulaştırmasız el atma nedeniyle tazminat davası açılmasına sebep olmuştur. Bu husus olayda davacı idareninde kusurlu olduğunu gösterir.

Aynı konuda açılan ve kesinleşen emsal dava dosyalarında davacı idarenin %50 kusurlu olduğu kabul edilmiştir. (bkz dairemiz 2014/20870 esas ve 2015/26982 karar sayılı ilamı) Bu itibarla, mahkemece, davacı Toki'nin de müterafik kusuru olduğu kabul edilerek, ödenen bedelden bu kusur oranında indirime gidilerek karar verilmesi gerekirken, bu husus gözetilmeden yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.