Yargıtay 13. Hukuk Dairesi E.2016/6339 K.2018/11184

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, davalı aleyhine ... ...

15. İcra Müdürlüğünün 2013/17908 E sayılı icra dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalının icra dosyasına yaptığı itirazda takibe dayanak borcun 1.000,00 TL olduğunu iddia ettiğini, fazlasına itiraz ettiğini, bu itirazın haksız olduğu için kaldırılması gerektiğini, davacının ... danışmanlık işi ile iştigal ettiğini, davalının davacıya başvurarak satılık taşınmaz alımı konusunda hizmet talep ettiğini, davalı ile davacı arasında 03.09.2013 tarihli Gayrimenkul Satın Alınması Hakkında Komisyon ve Yer Gösterme Sözleşmesi imzalandığını,

akabinde... adına kayıtlı ... ili ... ilçesi .... pafta 5328 ada 2 parseldeki taşınmazın davalıya gösterildiğini, tarafların imzaladığı sözleşmenin 3. maddesine göre komisyon ödememek için alıcının komisyoncuyu devreden çıkararak doğrudan satıcıyla anlaşması durumunda ... komisyoncusunun uğrayacağı her türlü zararı ve yoksun kaldığı karı ödemekle yükümlü olduğunu, kendisini devreden çıkararak satıcıdan gezdirdiği taşınmazı satın alması dolayısıyla kendisinin (alıcıdan %3, satıcıdan %3) toplam %6 komisyondan (7,920,00 TL) yoksun kaldığını,

bu konu ile ilgili açılan icra takibine yapılan itirazın haksız olduğunu beyan ederek bu itirazın iptali ile takibin devamına ve alacağın %40'ından az olmamak üzere inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı, davanın reddini dilemiştir. Mahkemece, davanın kabulü ile 7.101,62 TL asıl alacak üzerinden takibin devamına, takip tarihinden itibaren asıl alacağa %9 ve değişen oranlarda yasal faiz uygulanmasına, Asıl alacak üzerinden %20 oranında icra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine karar verilmiş; hüküm, davalı tarafından temyiz edilmiştir. 1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-Her ne kadar mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş ise de. Taraflar arasında Türk Borçlar Kanunu'nun 520. maddesine uygun olarak yazılı şekilde yapılmış olan 03.09.2013 tarihli komisyon akdi gereğince, davalı tarafından taşınmazın satış bedelinin %3’ü oranında tellallık ücretinin ödenmesinin taahhüt edildiği anlaşılmaktadır. Davalının davacıyı satış işleminde aradan çıkararak devre dışı bırakmış olması ve ... Umum ...

Komisyoncuları Odasının belirlediği %6 gelirden mahkum bırakması nedeniyle sözleşmede öngörülen ve dava konusu yapılan satış bedelinin toplam %6’sı oranında tellallık ücretinin %3’ü, davalı alıcı tarafından ödemesi gereken tellallık ücreti olup, davalının alıcı sıfatıyla sözleşme gereğince üstlendiği ücreti ödemekle yükümlü olduğunda duraksama olmamalıdır.Bunun dışında satış bedelinin geri kalan %3’ü oranındaki kısmının ise cezai şart niteliğinde bulunduğunun kabulü gereklidir.

Davalı tacir olmadığından, TBK.nın 182/son maddesi gereğince cezai şartın fahiş olması halinde ise tenkisi gereklidir.

Ceza koşulunun fahiş olup olmadığı, tarafların iktisadi durumu, özel olarak borçlunun ödeme kabiliyeti ile beraber, borçlunun borcunu yerine getirmemiş olması nedeniyle sağladığı menfaat, kusur derecesi ve borca aykırı davranışın ağırlığı ölçü alınarak tayin edilmeli ve hüküm altına alınan ceza miktarı, hak, adalet ve nesafet kurallarına uygun olarak tespit edilmelidir.

Dava konusu olayda, tüm bu olgular dikkate alındığında, davalının davacıyı satış işleminde aradan çıkararak devre dışı bırakmış olması nedeniyle %6 gelirden mahkum bırakması ve sözleşmede öngörülen ve dava konusu yapılan satış bedelinin %6’sı oranındaki kararlaştırmanın %3’ünün ödenmesinin yanında geri kalan %3’ü oranındaki cezai şarttan da TBK'.nın 182/son maddesi gereğince indirim yapılarak davalının sorumlu tutulması gereken miktar belirlenip, hasıl olacak sonuca uygun bir karar verilmesi gerekirken, mahkemece, yanlış değerlendirme sonucu yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.