Yargıtay 13. Hukuk Dairesi E.2017/4728 K.2019/2780

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, davalı ... İnş. Dekorasyon Oto. Turizm Gıda ve Temizlik San. Tic. Ltd. Şti.'nin yüklenici sıfatı ile 633 Ada 1 Parsel 9/A blok Kat:11 D:60 nolu taşınmazı Satış Vaadi Sözleşmesi ile satmayı vaad ve taahhüt ettiğini ve anılan bedelin de nakden ve tamamen bu şirkete ödendiğini, 30/04/2008 tarihinde ... 2. Noterliğinin 15851 yevmiye numaralı fesihnamesi ile 13807 yevmiye numaralı sözleşmelerin feshedildiğinin bildirildiğini, ...

2. Noterliğinin 30/04/2008 tarih 15855 yevmiye numaralı Düzenleme Şeklinde Gayrimenkul Satış vaadi sözleşmesi ile diğer muhatap ... Peyzaj Çiçekçilik Fidancılık İnş.Oto. Teks. Gıda İth. İhr. San. Ve Tic. Ltd.

Şti ile yeni sözleşme akdedildiğini, bu sözleşme ile 9/A blok, 11. Kat, 60 numaralı 2+1 vasfında taşınmazın tarafına 50.000,00 TL bedelle tesliminin kararlaştırıldığını, taşınmazın teslim tarihinin 31/12/2008 olduğunu, belirtilen süreler içerisinde teslim edilmemesi karşısında her iki muhataptan da yasal ve sözleşme koşullarının yerine getirilmesinin istediğini, edinilen şifahi bilgilere göre bu yerlerin başkalarına da satışının yapıldığını belirterek davalı şirketler adına kayıtlı tapu kaydının iptali ile tapunun adına tesciline,

taşınmazın adına tescilinin mümkün olmaması halinde taşınmazın tespit edilecek emsal bedelinin ve teslim edilememe nedeniyle oluşan maddi zararının tazmini bakımından şimdilik 51.000,00 TL'nin davalılardan tahsiline ve alacak kalemlerine ödeme tarihi itibariyle reeskont avans faizi uygulanmasına karar verilmesini talep ve dava etmiş, yargılama sırasında 51.000,00 TL içerisinde yer alan 1.000,00 TL'lik tazminat taleplerinden feragat ettiğini beyan etmiştir.

Davalı ... İnş. Dekorasyon Oto. Turizm Gıda ve Temizlik San. Tic. Ltd. Şti. davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, davanın kısmen kabulüne, davacı ile davalılardan ... Peyzaj Çiçekçilik Fidancılık İnşaat Otomotiv Tekstil Gıda İthalat İhracat Sanayi Tic. Ldt.Şti. arasında akdedilen 30/04/2008 tanzim tarihli B.

Çekmece 2 Noterliğinin 15855 yevmiye nolu düzenleme şeklindeki Gayrimenkul Satış Vaadi Sözleşmesinin feshine, davaya konu olan taşınmazın dava tarihi itibariyle rayiç değerinin 135.000,00 TL olduğunun tespitine, davacının 135.000,00 TL alacaklı olduğunun tespitine, 50.000,00 TL'nin davalı ... Peyzaj Çiçekçilik Fidancılık İnşaat Otomotiv Tekstil Gıda İthalat İhracat Sanayi Tic.

Ltd.Şti.'nin temerrüt tarihi olan 25/01/2010 tarihinden başlayacak şekilde reeskont ticari faizi ile birlikte davalı ... Peyzaj Çiçekçilik Fidancılık İnşaat Otomotiv Tekstil Gıda İthalat İhracat Sanayi Tic. Ldt.Şti.'den alınarak davacıya verilmesine, davacının fazlaya ilişkin haklarının saklı tutulmasına, davacının 1.000,00 TL'lik maddi tazminat davasından feragat ettiği anlaşıldığından bu konuda hüküm kurulmasına yer olmadığına, davalı ...

İnş.Dekorasyon Otomotiv Turizm Gıda ve Temizlik San.Tic.Ltd.Şti. hakkında açılan davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiş; hüküm, davacı tarafça temyiz edilmiştir.

1-Anayasanın 36. maddesinde ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin 6. maddesinde düzenlenen adil yargılanma hakkının en önemli unsuru olan hukuki dinlenilme hakkı, adil yargılanma hakkı içinde teminat altına alınmıştır. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 27. maddesinde belirtilen hukuki dinlenilme hakkı, bu ifadeleri de kapsayan daha geniş bir anlama sahiptir. Kamu düzeni ile ilgili olan bu hak çerçevesinde, tarafların gerek yargı organlarınca gerekse karşı tarafça yapılan işlemler konusunda bilgilendirilmeleri zorunludur.

Yargılamanın hukuka uygun ve sağlıklı bir biçimde sürdürülebilmesi, iddia ve savunmanın özgürce ileri sürülebilmesi ve delillerin eksiksiz olarak toplanıp tartışılabilmesi, öncelikle tarafların yargılamadan haberdar edilmeleri ile mümkündür. Hasımsız davalar hariç olmak üzere, dava dilekçesi ile duruşma gün ve saati karşı tarafa tebliğ edilmeden ve taraf teşkili sağlanmadan davaya bakılamaz ve yargılama yapılamaz.

Davanın tarafları ile vekillerinin davaya ilişkin işlemleri öğrenebilmesi için, tebligatın davanın taraflarına usulüne uygun olarak yapılması, duruşma gün ve saatinin kendilerine bildirilmesi gerekmektedir. Duruşma günü ile tebligatın yapıldığı tarih arasında makul bir süre olmalıdır. (HMK.m.144) Aksi takdirde tarafların hukuksal hakları kısıtlanmış olur.

Hükmi şahıslara ne şekilde tebligat yapılacağı, 7201 Sayılı Tebligat Kanunu'nun 12 ve 13. maddelerinde belirlenmiştir. Tebligat adresinin, borçlu şirketin ticaret sicilinde kayıtlı adresi olması ve tevziat saatlerinde kapalı olması veya tebligatın alınmasından imtina edilmesi halinde, bu adrese 7201 sayılı Tebligat Kanunu'nun 21/1. ya da 35/4. maddelerine göre tebligatın yapılması gerekir.

7201 sayılı Tebligat Kanunu'nun 12. maddesine göre; hükmi şahıslara tebligat, selahiyetli mümessillerine, bunlar birden fazla ise yalnız birine yapılır. Aynı Kanun'un 13. maddesine göre de, tebliğ yapılacak bu kişiler, herhangi bir sebeple mutad ... saatlerinde işyerinde bulunmadıkları veya o sırada evrakı bizzat alamayacak bir halde oldukları takdirde, tebliğ orada hazır bulunan memur veya müstahdemlerinden birine yapılır.

Tebliğ tarihi itibariyle yürürlükte olan Tebligat Yönetmeliği'nin 21. maddesinde de; tüzel kişi adına, tebligatı kabul edecek kişi herhangi bir sebeple mutad ... saatlerinde bulunmadığı veya o sırada evrakı bizzat alamayacak durumda olduğu takdirde, tebliğin, orada hazır bulunan memur veya müstahdemlerinden birine yapılacağı, kendisine tebliğ yapılacak memur veya müstahdemin tüzel kişinin o yerdeki teşkilatı veya personeli içinde vazife itibariyle tüzel kişinin yetkilisinden sonra gelen kimse veya evrak müdürü gibi esasen bu kabil işlerle vazifelendirilmiş biri olması lazım geldiği,

bunların da bulunmadığı tebliğ mazbatasında tespit edilmek şartıyla, o yerdeki diğer memur veya müstahdemlerinden birine yapılacağı hüküm altına alınmıştır.

Dosya içeriğine göre, dava dilekçesi ... Peyzaj Çiçekçilik Fidancılık İnş.Oto. Teks. Gıda İth. İhr. San. Ve Tic. Ltd. Şti.'nin davacı tarafça bildirilen adresine çıkarılmış, tebligat zarfı üzerinde yapılan incelemede tebligatın şirket çalışanına PTT adresinde tebliğ edildiği bildirilmiştir. Ancak şirket yetkilisinin tebligatın yapıldığı sırada nerede olduğu tespit edilerek, tebligat mazbatasına yazılmadığından ve tebligat adreste değil PTT şubesinde yapıldığından söz konusu tebliğ işlemi usulsüzdür. Yargılama aşamasında söz konusu şirkete gönderilen diğer tebligatlar ''adreste taşındığından'' bahisle iade gelmiş ve gerekçeli karar da aynı adrese 35.maddeye göre tebliğ edilmiştir.

01.11.2011 tarih ve 6099 sayılı Kanunun 9. maddesi ile değişik, 7201 Sayılı Tebligat Kanunu'nun 35/4. maddesinde; “Daha önce tebligat yapılmamış olsa bile, tüzel kişiler bakımından resmî kayıtlardaki adresleri esas alınır ve bu madde hükümleri uygulanır", Tebligat Kanununun Uygulanmasına Dair Yönetmeliğin 57/4. maddesinde ise; “Daha önce tebligat yapılmamış olsa bile, tüzel kişiler bakımından ana statü, sicil ve tüzük ve kuruluş senedi gibi kayıtlardaki adresleri esas alınır ve bu madde hükümleri uygulanır” düzenlemeleri yer almaktadır.

01.11.2011 tarih ve 6099 sayılı Kanunun 9. maddesinin gerekçesinde; "....Maddenin dördüncü fıkrası, tüzel kişiler bakımından özel ve açık bir düzenleme getirmektedir. Tüzel kişilerin adreslerinin, bir sicil veya resmi kayıtta belirli olması sebebiyle meçhul olması düşünülemez. Bu çerçevede daha önce kendilerine tebligat yapılmamış olsa bile, tüzel kişiler bakımından resmi kayıtlarındaki adreslerinin esas alınacağı ve bu madde hükümlerinin uygulanacağı açıkça düzenlenmiştir...." açıklaması yer almaktadır.

Bu durumda; mahkemece, 7201 sayılı Tebligat Kanunu ve yönetmelikteki düzenlemeler gözetilerek davalı ... Peyzaj Çiçekçilik Fidancılık İnş.Oto. Teks. Gıda İth. İhr. San. Ve Tic. Ltd. Şti.'nin ticaret sicil müdürlüğünde kayıtlı adresi sorulmalı ve tebligat, Tebligat Kanunu'nun 12. 13. ve 21. hükümleri gereği bildirilen bu adrese yapılmalıdır. Bu şekilde de davalı şirkete usulüne uygun tebliğ yapılamadığı takdirde, Tebligat Kanununun 35. maddesine göre işlem yapılmak suretiyle taraf teşkili sağlandıktan sonra işin esası hakkında bir karar verilmelidir. Mahkemece taraf teşkili tam olarak sağlanmadan yazılı şekilde hüküm kurulmuş ve davalının savunma hakkının kısıtlanmış olması usul ve yasaya aykırı olup, kararın bu sebeple kararın bozulması gerekmiştir.

2-Bozma nedenine göre davacının temyiz itirazlarının incelenmesine bu aşamada gerek görülmemiştir.