Yargıtay 13. Hukuk Dairesi E.2017/5000 K.2019/4204

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı-karşı davacı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı emlakçı, davalının gayrımenkul satın almak üzere başvuru yapması üzerine araştırma yaparak davalıya birkaç taşınmazı davalıya gösterdiğini, aralarında 30.03.2013 tarihli tellallık sözleşmesi imzaladıkları halde davalının sözleşmeden caydığını bildirerek taşınmazı satın almaktan vazgeçtiğini ve vermiş olduğu hizmet karşılığı hakettiği komisyon ücretini ödemediğini, alacağın tahsili amacıyla başlatılan icra takibinin itiraz üzerine durduğunu ileri sürerek, itirazın iptali ile takibin devamına, davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesini istemiştir.

Davalı, sözleşmeye konu olan dairelerin anlatılandan farklı şekilde birçok ayıbının bulunduğu ve kullanıma hazır hale getirilmesi için söylenenden fazla masraf yapılması gerektiğinin tespit edildiğini, taşınmazlardaki ayıpların kendisinden gizlenmiş olması nedeniyle sözleşmeyi fesih ettiğini savunarak davanın reddini dilemiş, karşı davada ise, kaparo bedeli olarak ödenen 1.500,00 TL’nin davalıdan tahsilini istemiştir.

Mahkemece, asıl dava yönünden; davanın kısmen kabulüne, karşı davanın yönünden; yapılan mahsup işlemi gereğince konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş; hüküm, davalı-karşı davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Asıl ve birleşen dava; gayrımenkul tellallık sözleşmesinden kaynaklanan uyuşmazlığa ilişkindir.

6098 sayılı Borçlar Kanunu'nun 520'inci maddesinde ve 532'inci maddesinde komisyon sözleşmesi düzenlenmiştir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 4/1 maddesinde her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın denilmekle birlikte komisyon sözleşmesine ilişkin 532 ile 554. maddelerde “..ticari temsilciler, ticari vekiller ve diğer tacir yardımcıları için öngörülmüş hususlardan doğan hukuk davaları ticari dava sayılır" düzenlemesi yapılmıştır.

Bu düzenlemelerde taşınmaz simsarlığı sözleşmelerinden doğan davaların ticari dava sayılacağı hususu yer almamıştır. Ayrıca, taraflar tacir olmadığı gibi dava konusu işin her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili olmadığı anlaşılmaktadır. Yukarıda açıklanan yasa hükümleri uyarınca davacı-karşı davalının ve davalı-karşı davacının gayrımenkul tellallığı akdine dayanarak açtıkları davaya bakma görevi Asliye Hukuk Mahkemesine aittir. Görevle ilgili düzenlemeler kamu düzenine ilişkin olup, taraflar ileri sürmese dahi yargılamanın her aşamasında resen gözetilir. Görevle ilgili hususlarda kazanılmış hak da söz konusu olmaz. Bu durumda mahkemece görevsizlik kararı verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir.

2-Bozma nedenine göre davalı-karşı davacının temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir.