Yargıtay 13. Hukuk Dairesi E.2017/577 K.2017/4183

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı mahkemenin görevsizliğine dair verilen hükmün süresi içinde davalı ... avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, ... Spor Kulübünün düzenlediği sezonluk bilet bedelini peşin olarak ödenerek 2015-2016 Türkiye Futbol Süper liginde ... futbol takımının ... ... Stadyumunda oynayacağı futbol maçlarını herhangi bir ek yükümlülüğe girmeksizin ve başkaca bir bedel ödenmeksizin izleme hakkını kazanarak, 12/02/2016 tarihinde saat 19:00'da ...-...

Süper Toto Süper Lig maçını izlemek için satın aldığı elektronik biletini Passolig kartına yükleyerek stada gittiğini, daha sonra TFF' nun 18/02/2016 tarih ve 60 sayılı toplantıda 1 nolu ara kararında ...

A.Ş nin 12/02/2016 tarihinde oynanan müsabakasındaki neden olduğu "çirkin ve kötü tezahürat" nedeniyle bu eylemin 2. kez gerçekleştirilmesinden dolayı 50.000,00 TL para cezası ile cezalandırılmasına ve çirkin ve kötü tezahüratta bulunulan Maraton ve Okul Açık tribünlerine giriş yapan seyircilerin elektronik bilet kapsamındaki kartlarının bloke edilmesi suretiyle bir sonraki ev sahibi müsabakaya girişlerinin engellenmesine karar verildiğini, tirübünde 20.000 civarında taraftar olduğunu, kimlerin küfür ve çirkin tezahürat yaptığı bilinemediğini,

bu nedenle PFDK'nun FTD'nin 53/2. maddesi uyarınca cezaya neden olan tribünlerle ilgili müsabakaya giriş yapan taraftarların elektronik bilet kapsamındaki kartların bloke edilmesi suretiyle ilgili cezanın infaz edildiğini, müsabakaya girişlerin engellenmesine şeklindeki kararındaki Passolig kartına koyulan blokenin kaldırılması için ihtiyadi tedbir kararı verilmesini, blokenin 29/02/2016 tarihinde oynanacak ...-Beşiktaş maçı için verildiği dikkate alınarak ihtiyadi tedbir karanının aleyhine tedbir istenene tebligat yapılmadan, dosya üzerinden, teminatsız olarak verilmesini,

ayrıca 195,00 TL maddi ve 10.000,00 TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalıya dava dilekçesi tebliğ edilmemiştir. Mahkemece, DAVANIN GÖREV NEDENİ İLE USULDEN REDDİNE, dosya üzerinden karar verilmiş, hüküm, davalı ... tarafından temyiz edilmiştir. Davacı, TFF tarafından elektronik biletine konulan blokenin kaldırılması ve söz konusu işlem nedeniyle maddi manevi tazminat davası açmış, mahkemece davalılara dava dilekçesi tebliğ edilmeden dosya üzerinden görevsizlik kararı verilmiştir. Somut olayda uyuşmazlık, 6100 sayılı HMK'nın 114/c maddesi gereğince dava şartı olan “mahkemenin görevli olması” şartı hakkında taraf teşkili sağlanmadan karar verilip verilemeyeceği noktasında toplanmaktadır.

Mahkemenin görevli olması dava şartıdır (HMK. m.114/1-c). Dava şartları ve ilk itirazlar, ön incelemede sonuca bağlanır. Ön inceleme ise, dilekçelerin karşılıklı verilmesinden sonra yapılır (HMK. m.137/1, 139/1 ilk cümle).

Buna göre görevsizlik kararı verilebilmesi için; dava dilekçesinin davalıya tebliği (HMK. m. 122), cevap süresinin beklenmesi (HMK m.127), cevap verilmesi halinde davacıya tebliği (HMK m. 126), davacının cevaba cevap verme süresinin beklenmesi, verdiğinde diğer tarafa tebliği (HMK. m.136/1), davalının ikinci cevap süresinin beklenmesi, verdiğinde diğer tarafa tebliği (HMK. m. 136/1) zorunludur.

Mahkemenin, dava şartları ve ilk itirazlar hakkında dosya üzerinden karar verilebileceğini öngören aynı Kanun'un 138. maddesi hükmü, dilekçelerin karşılıklı verilmesi zorunluluğunu ortadan kaldırmaz. Bu hüküm, hakime, belirtilen hususlar hakkında gerekmiyorsa ön inceleme duruşması yapmaksızın karar verebilme yetkisi tanır. Ön inceleme duruşması yapmaksızın dosya üzerinden karar verilebilmesi için de davanın ön inceleme aşamasına getirilmiş olması gereklidir.

Hukuk Muhakemeleri Kanun'un 137/1. maddesinde, ön incelemenin dilekçelerin karşılıklı verilmesinden sonra yapılacağının açıkça öngörülmüştür.

Diğer yandan 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu, 1086 sayılı Kanundan farklı olarak iddia ve savunmanın genişletilmesi yahut da değiştirilmesi yasağını dava ve cevap dilekçesinin verilmesiyle başlatmamış; bu yasağı, ileriye dilekçelerin karşılıklı verilmesinin tamamlanmasına, bazı hallerde ön inceleme duruşmasına kadar ötelemiştir. Bu düzenleme ile davacının cevaba cevap dilekçesinde iddialarını değiştirerek ve genişleterek başlangıçta görevli olmayan mahkemeyi görevli hale getirmesi de mümkün hale gelmiştir. Tarafların bu haklarını kullanabilmeleri, dilekçelerin karşılıklı olarak verilmesini veya bunun için kanunda belirlenen sürelerin geçmesini zorunlu kılmaktadır.

6100 sayılı HMK'nın 114. maddesi uyarınca dava şartlarından olan görev konusunda aynı Kanun'un 138. maddesi uyarınca dosya üzerinden karar verilebilir ise de, ancak bunun için dava dilekçesinin davalıya tebliğ edilerek savunma hakkı tanınması gerekir. Dava dilekçesi tebliğ edilmeden dosya üzerinden görevsizlik kararı verilmesi HMK'nın 27. maddesinde düzenlenen hukuki dinlenilme hakkına da aykırılık oluşturmaktadır.

Mahkemece yukarıda açıklanan hususlar göz ardı edilerek davalılara dava dilekçesi ve tensip zaptı tebliğ edilmeden görevsizlik kararı verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirir.