Yargıtay 13. Hukuk Dairesi E.2017/7322 K.2020/3814

Taraflar arasındaki elatmanın önlenmesi davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı; dava konusu ... ili, ...Projesi B1-34 Blok 23 numaralı konutun davalıya 03.04.2008 tarihli satış sözleşmesi ile satılarak teslim edildiğini, ancak davalının sözleşmede öngörüldüğü şekilde ödeme yapmadığını, kendisine keşide edilen ihtarnameye rağmen gecikmiş taksitleri ödemediğini, bunun üzerine satış sözleşmesinin 8 ve 9. maddeleri kapsamında sözleşmeyi feshettiklerini, ancak davalının konutu boşaltarak teslim etmediğini ileri sürerek, davalının sözleşme konusu taşınmaza müdahalesinin meni ile taşınmazın tahliyesine karar verilmesini istemiştir.

Davalı; davaya cevap vermemiştir.

Mahkemece, davanın kabulüne, ... ili, ... ilçesi, Alt Gelir Grubu Konut Projesi B1-34 Blok, 23 numaralı bağımsız bölüme vaki müdahalenin önlenmesine karar verilmiş; hüküm, davalı tarafından temyiz edilmiştir.

Davalı temyizinde, dava dosyasında kendisine yapılan tüm tebligatların usulsüz olduğunu, hiçbir aşamada yargılamadan haberdar olamadığını, böylelikle savunma hakkının kısıtlandığını ileri sürmüştür.

Anayasanın 36. maddesinde ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin 6. maddesinde düzenlenen adil yargılanma hakkının en önemli unsuru olan hukuki dinlenilme hakkı, adil yargılanma hakkı içinde teminat altına alınmıştır. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 27. maddesinde belirtilen hukuki dinlenilme hakkı, bu ifadeleri de kapsayan daha geniş bir anlama sahiptir. Kamu düzeni ile ilgili olan bu hak çerçevesinde, tarafların gerek yargı organlarınca gerekse karşı tarafça yapılan işlemler konusunda bilgilendirilmeleri zorunludur.

Yargılamanın hukuka uygun ve sağlıklı bir biçimde sürdürülebilmesi, iddia ve savunmanın özgürce ileri sürülebilmesi ve delillerin eksiksiz olarak toplanıp tartışılabilmesi, öncelikle tarafların yargılamadan haberdar edilmeleri ile mümkündür. Hasımsız davalar hariç olmak üzere, dava dilekçesi ile duruşma gün ve saati karşı tarafa tebliğ edilmeden ve taraf teşkili sağlanmadan davaya bakılamaz ve yargılama yapılamaz.

Davanın tarafları ile vekillerinin davaya ilişkin işlemleri öğrenebilmesi için, tebligatın davanın taraflarına usulüne uygun olarak yapılması, duruşma gün ve saatinin kendilerine bildirilmesi gerekmektedir. Duruşma günü ile tebligatın yapıldığı tarih arasında makul bir süre olmalıdır. (HMK.m.144) Aksi takdirde tarafların hukuksal hakları kısıtlanmış olur.

7201 sayılı Tebligat Kanunu’nun 20 ve 21. maddesi ile Tebligat Kanunu’nun Uygulanmasına Dair Yönetmeliği’nin 28. maddesi gereğince muhatap veya muhatap adına tebliğ yapılabilecek olanlardan biri gösterilen adreste bulunmaz iseler tebliğ memurunun adreste bulunmama sebebini bilmesi muhtemel komşu, yönetici, kapıcı, muhtar, ihtiyar heyeti, zabıta amir ve memurlarından tahkik ederek beyanlarını tebliğ tutanağına yazıp imzalatması, imzadan çekinmeleri halinde de bu durumu yazıp imzalaması gerekir. Ayrıca aynı yasanın 23.maddesi 9.bendine göre de tebliğ mazbatasında tebliğ memurunun adı, soyadı ve imzasının bulunması gereklidir.

Somut olayda, davalıya yapılan tebligatların tümünün tebliğ 7201 sayılı Tebligat Kanunu’nun 21. maddesine göre yapıldığı anlaşılmakla birlikte, davalının adreste bulunmadığı, geçici olarak işe gittiği belirtilerek, evrakın mahalle muhtarına teslim edilip kapısına (2) nolu haber kağıdının yapıştırıldığı, beyanda bulunan komşunun isim ve imzadan imtina ettiği tespit edilerek tebliğ işleminin tamamlandığı görülmektedir.

Tebligat Kanunu’nun 23. maddesi gereği tebligattan haberdar edilen kişi sadece imzadan imtina etme hakkına sahip olup, isim vermekten imtina etmesi mümkün değildir. Bu haliyle davalıya yapılan tebligatlar geçersiz olup Tebligat Kanunu’nun 20 ve 21. maddeleri ve Tüzüğün 28. maddesine göre taraf teşkili sağlanmadığından davalının savunma hakkının kısıtlandığının kabulü zorunludur.

O halde, mahkemece, davalı tarafa dava dilekçesi ve duruşma gününü usulüne uygun tebliğ edildikten sonra işin esası hakkında bir karar verilmesi gerekirken, açıklanan hususlar gözetilmeksizin taraf teşkili sağlanmadan yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.