Yargıtay 13. Hukuk Dairesi E.2017/7699 K.2019/2257

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde taraflar avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, davalı ile imzalanan devre tatil sözleşmesi gereğince,... mevkiinde bulunan 911 ve 1139 parsel sayılı taşınmazlar üzerindeki ...

Tatil Sitesinde B bölgesinde bulunan 95 kapı nolu evin 4 nolu döneminin devre tatil hakkına sahip olduğunu, davalının sözleşmenin 12. maddesine aykırı olarak, dönemlerini 3. kişilere kiraya vermeye engel oldukları gibi, kendisinin kiraya verip bedel ödemediğini, keyfi olarak yıllık aidatları fahiş belirleyerek 2005 ve 2006 yılı duyurularında belirlenen aidatların ödenmemesi durumunda kendisine ait kira bedellerinden kesinti yapılacağının bildirildiğini, bu şekilde 2005, 2006, 2007 ve 2008 yıllarında tesise alınmadığını,

en son yaptığı 28.12.2005 tarihli duyurularla da çok düşük bedellerle devreleri geri alabileceğini bildirdiğini ileri sürerek, fazla hakları saklı kalarak, 2005, 2006, 2007 ve 2008 yıllarında tesisten yaralandırılmadığından her yıla tekabül eden 1000'er TL'nin ve 2009 yılı da dahil olmak üzere bakiye yıllara tekabül eden sözleşmenin feshi ile, bu yıllara karşılık gelen bedellerin denkleştirici adalet ilkesi gereğince ulaştığı değer belirlenerek şimdilik 1.000,00- TL'nin yasal faizi ile ödetilmesini istemiş, ıslah ile talebini artırmıştır.

Davalı, davacı devreciden talep edilen yenileme katkı bedellerinin hukuka uygun olduğunun yargı kararları ile kesinleştiğini, yine sözleşmenin 10. maddesine göre belirlenen devre servis bedellerinin de mevzuata uygun olduğunu, devrecilerin tatil haklarını kullanabilmeleri için yenileme katkı bedeli ve devre servis bedellerini ödemeleri gerektiğini, kullanımı kendilerine bırakılan devrecilerden devre servis bedeli alınmadığını ve kira bedellerinin ödendiğini, tatil haklarından yararlanmalarına engel olunmadığını, kaldı ki, sözleşmeyi feshetmek isteyen devrecilere devrelerinin satın alınabilceğinin bildirildiğini aksi halde davacı isteklerine göre fesih koşullarının oluşmadığını savunarak davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile tatil bedellerine ilişkin isteğin reddine, devre tatil sözleşmesinin feshine, sözleşme bedelinin denkleştirici adalete göre ulaştığı tazminattan 1000 TL'nin dava, 70.521,16 TL'nin ıslah tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalıdan tahsiline daire verilen karar Dairemizin 07/04/2016 tarihli ve 2015/34977 E.-2016/9788 K. sayılı ilamıyla “ ...(1)... ekonomik etkenlerden tüfe artışlarının ve mevduat faiz artış oranlarının neye göre hesaplandığı mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporundan anlaşılamamaktadır.

Öyle ki, tüfe/üfe artışlarının Türkiye İstatistik Kurumu verilerinden, mevduuat faiz oranlarının da Türkiye Merkez Bankası verilerinden yararlanılarak belirlenmesi gerekir. Yine ekonomik etkenlerin bozma ilamında da sınırlı tutulmadığı gözetildiğinde, tüfe ve üfe artış oranlarının, asgari ücretin yanında memur maaş artış oranlarının ve dolar yanında diğer döviz kurlarındaki artış oranlarının da hesaba katılması gerekir.

Mahkemece bu yönlerde eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirir....” gerekçesiyle bozulmuş ve mahkemece bozmaya uyularak yapılan yargılama neticesinde davanın kısmen kabulü ile 2005-2008 devre tatil hakkından yararlanmadığı için talep edilen 1.000,00-TL maddi tazminat talebinin reddine, Davacının taraflar arasındaki (11.07.1991 tarih 2520 sayılı) devre tatil sözleşmesinin iptali talebinin kabulü ile 1.000,00-TL'nin dava tarihinden ıslah tarihine kadar yasal,

ıslah tarihi olan 12/06/2015 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte ayrıca 29.255,11-TL'nin ıslah tarihi olan 12/06/2015 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, karar verilmiş; hüküm, davacı ve davalı tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın bozmaya uygun olmasına, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davacının tüm ve davalının sair temyiz itirazlarının reddi gerekir. 2-Davacının B bölgesi 95 kapı nolu 4.dönem için 22.12.1989 tarihinde imzaladığı devre tatil sözleşmesi ile sözleşme bedeli 37.000.000,00-TL'nin peşin ödeneceğinin kararlaştırıldığı anlaşılmaktadır.

Mahkemece, sözleşmenin feshi ile dava tarihinden sözleşme sonuna kadar bakiye süreye karşılık gelen bedelin denkleştirici adalet ilkesine göre ulaştığı değer hesaplanırken tüfe, üfe, banka mevduat faizi, cumhuriyet altını, külçe altın, asgari ücret, memur maaş artış oranı, euro ve dolar baz alınarak, tüfe ve üfe; cumhuriyet altını ve külçe altın; asgari ücret ve memur maaş artışı; euro ve dolar kalemlerinin ayrı ayrı ortalaması alınıp 4 kalem bedel bulunduktan sonra 5. kalem olarak mevduat faizi de değerlendirmeye alınıp toplam bedelin 5’e bölünmesi sonucu ulaşılan değere karar verildiği anlaşılmaktadır.

Ancak, denkleştirici adalet ilkesi hesaplanırken bozmada bahsi geçen tüfe, üfe, banka mevduat faizi, cumhuriyet altını, külçe altın, asgari ücret, memur maaş artış oranı, euro ve dolar olarak 9 kalem değerin ortalaması alınarak bulunan 09.01.2017 tarihli ilk bilirkişi raporu esas alınarak karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirir.