Yargıtay 13. Hukuk Dairesi E.2017/9290 K.2020/1040

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı ilk derece mahkemesi sıfatıyla ... Anadolu 1. Tüketici Mahkemesince 2015/819 esas 2016/1856 karar sayılı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükme karşı yapılan istinaf başvurusunun esastan reddine dair ... Bölge Adliye Mahkemesi 18. Hukuk Dairesi'nin 2017/580-2017/606 karar sayılı kararının süresi içinde davalılar avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, avukat olduğunu, davalı ... ile arasında akdedilen vekalet sözleşmesi uyarınca davalı ... vekili sıfatıyla davalı ... aleyhine ... Anadolu 9. Aile Mahkemesi'nin 2012/175 esas sayılı dosyasında tapu iptali ve tescil davası açtığını, mahkemenin 01.10.2013 tarihli kararı ile dava konusu taşınmazın bedeli olan 170.000,00-TL'nin davalı ...'tan tahsiline karar verildiğini, bu karar doğrultusunda alacağın tahsili için ...

Anadolu 18. İcra Müdürlüğü'nün 2013/11974 sayılı dosyası ile toplam 189.834,33-TL bedelli takip başlattığını, ancak davalıların karar düzeltme aşamasında mahkemeye birlikte müracaat ederek bilgi ve rızası dışında davadan feragat ettiğini, vekalet ücreti sözleşmesi kapsamındaki vekalet ücretinin ödenmediğini, her iki davalının vekalet ücretinden müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğunu ileri sürerek,

fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla dava ve icra dosyalarındaki karşı yan vekalet ücreti alacağı için şimdilik 5.000,00-TL, akdi vekalet ücreti alacağı için şimdilik 5.000,00-TL olmak üzere toplam 10.000,00-TL alacağın feragat tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini istemiş; ıslah dilekçesi ile talebini 56.740,00-TL'ye yükseltmiştir.

Davalı ..., davacı ile arasında boşandığı ...'tan olan hakları dolayısıyla vekalet sözleşmesi bulunduğunu, davacıyı azletmediği gibi davacının da vekalet görevinden istifa etmediğini, vekil müvekkil ilişkisinin iptal edilmediğini savunarak, davanın reddini dilemiştir.

Davalı ..., davacı ile arasında vekalet sözleşmesi veya başkaca bir hukuki ilişki bulunmadığını savunarak, davanın reddini dilemiştir.

Yerel mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş; karara karşı davalılar istinaf başvurusunda bulunmuştur.

... Bölge Adliye Mahkemesi 18. Hukuk Dairesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş; hüküm, davalılar tarafından temyiz edilmiştir.

1-Davalı ...'ın temyiz itirazlarının incelenmesinde: dava, vekalet ücreti alacağının tahsili istemine ilişkin olup, davacı, davalı ... vekili olarak diğer davalıya karşı açtığı tapu iptali ve tescil davasının sulh ile sonuçlanması nedenine dayalı olarak akdi ve yasal vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili talebi ile eldeki davayı açmıştır. Mahkemece, 56.740,00-TL alacağın 18.04.2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

Hemen belirtilmelidir ki; kural olarak sonradan yürürlüğe giren yasa hükümlerinin ve İçtihadı Birleştirme Kararlarının kazanılmış hak (usulü müktesep hak) ilkesinin 28.6.1960 tarihli, 21/9 Sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı gereğince istisnai niteliği gereği kesin hüküm halini almamış eldeki davalarda da gözetilmesi ve uygulanması gerekeceği tartışmasızdır.

Yargıtay İçtihatı Birleştirme Büyük Genel Kurulu tarafından 05.10.2018 tarihinde 2017/6 esas, 2018/9 karar sayılı ilamla "İçtihadı birleştirmenin konusu, Avukatlık Kanununun 165. maddesinde yer alan ücret dolasıyla müteselsil sorumluluk hallerinden olan sulh veya her ne suretle olursa olsun taraflar arasında anlaşma ile sonuçlanan ve takipsiz bırakılan işlerde karşı tarafın avukatı lehine her iki tarafın müteselsil olarak ödenmesinden sorumlu olacağı avukatlık ücreti kapsamına avukat ile iş sahibi arasında yapılan ücret sözleşmesine göre avukata ödenmesi gereken akdi vekalet ücretinin girip girmediği hususudur....Avukatlık bir kamu hizmeti

olmakla birlikte ücret karşılığında müvekkiline hukuksal yardım hizmeti sunan avukat ile iş sahibi/müvekkili arasındaki ilişki bir özel hukuk ilişkisidir...Özel hukukta, bir borç ilişkisinden doğan alacak hakkı da nisbi hak niteliğindedir.

Böyle olunca alacak hakkı ancak o borç ilişkisi nedeniyle borçlu olan kişi ya da kişilere karşı ileri sürülebilir, yargısal kararlarda ve doktrinde borç ilişkilerinin nisbiliği ilkesi denilen bu ilke uyarınca sözleşmeler kural olarak yalnızca sözleşmenin tarafları bakımından hüküm ve sonuç doğururlar....Akdi vekalet ücretinin iş sahibi ile hasmın müteselsil sorumluluğu kapsamında bulunduğunun kabul edilmesi hukuk güvenliği ilkesini zedeleyecektir.

Ayrıca vekalet ücreti avukatın yaptığı hukuki yardımın karşılığı olan bir meblağ veya değeri ifade ettiği halde avukattan hiçbir hukuki yardım almayan hasmın, karşı yanın yaptığı sözleşmeden doğan vekalet ücreti nedeniyle onun avukatı lehine müteselsilen sorumlu tutulması, avukatlık ücretinin mahiyet ve amacına da uygun değildir.

Tarafların aralarındaki dava ve uyuşmazlığı sulh ile sonuçlandırmaları her şeyden önce dava açılmakla bozulan toplumsal barış ve huzurun yeniden tesis edilmesini sağladığı gibi tarafların bir an önce hak ve alacaklarına kavuşmasını da temin etmektedir. Nitekim 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren HMK'nın 140/2. maddesinde hakimin tarafları sulhe davet edeceği düzenlenerek sulh teşvik edilmiştir.

Böyle olunca, usul hukuku bakımından bu kadar önemli bir müessesenin önüne sözleşmenin tarafı olmayan kişinin akdi vekalet ücretinden sorumlu tutulması şeklindeki bir engelin konulması da doğru olmayacaktır....Hal böyle olunca,

Avukatlık Kanunu'nun 165. maddesinde düzenlenen "ücret dolasıyla müteselsil sorumluluk" hallerinden olan "sulh veya her ne suretle olursa olsun taraflar arasında anlaşmayla sonuçlanan ve takipsiz bırakılan işlerde" karşı tarafın avukatı lehine her iki tarafın müteselsil olarak ödenmesinden sorumlu olacağı avukatlık ücreti kapsamına avukat ile iş sahibi arasında yapılan ücret sözleşmesine göre avukata ödenmesi gereken "akdi vekalet ücretinin" dahil olmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır" şeklinde karar verilmiş olup, somut olaya ilişkin anılan İçtihatı Birleştirme Kararına göre,

davalı ...'ın davacının hak ettiği akdi vekalet ücretinden sorumlu olmayacağının kabulü gerekir. Bu durumda mahkemece, yukarıda anlatılan İçtihatı Birleştirme Kararına göre değerlendirme yapılarak hasıl olacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

2-Bozma nedenine göre davalı ...'ın sair temyiz itirazları ve davalı ...'ın temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine gerek görülmemiştir.