Yargıtay 13. Hukuk Dairesi E.2018/3571 K.2020/1397

Davacı ... Tedavi Hizmetleri San. ve Tic. A.Ş vekili Av. ... ile davalı ... vekili Av....arasındaki dava hakkında ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesinden verilen 29/09/2015 gün ve 2014/270 Esas - 2015/282 Karar sayılı hükmün Dairemizin 27/03/2018 tarih ve 2015/39628 Esas - 2018/3559 Karar sayılı ilamıyla onanmasına karar verilmişti. Süresi içinde davalı avukatınca kararın düzeltilmesi istenilmiş olmakla dosya incelendi, gereği konuşuldu.

KARAR

Davacı, davalı kurumca yapılan soruşturma sonucu şirkete cezai şart uygulandığını, ceza dayanağı olarak Halil İbrahim Uzunoğulları'nın abisi ...'nın kimlik bilgilerini kullanarak muayene olduğu ve tedavi bedellerinin kurumdan tahsil edildiği gerekçe gösterilerek 50.000,00 TL cezai şart ile 664,69 TL fatura bedelinin kurumda bulunan alacaklarından mahsup edileceğinin bildirildiğini, cezai şartın haksız ve fahiş olduğunu, şahsın acilden giriş yaptığını, kasıt ve haksız kazanç sağlama durumunun söz konusu olmadığını, kurum işlemlerinin yasal olmadığını belirterek cezai şartın ve para cezasının iptaline karar verilmesini istemiştir.

Davalı, davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, davanın kabulü ile davalı kurumun 07.08.2014 tarih 79236322/03002/3959437 sayılı işleminin iptaline, talebe göre 50.000,00 TL cezai şartın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine karar verilmiş; davalının temyizi üzerine hükmün onanmasına karar verilmiş, bu kez davalı tarafça karar düzeltme talep edilmiştir.

Davacı, SGK ile aralarında imzalanan sözleşmenin ihlal edilmediğini, kurum işlemlerinin yasal olmadığını belirterek cezai şartın ve para cezasının iptaline karar verilmesini istemiş, Mahkemece, abisinin kimlik bilgilerini kullanan hastanın bir çok hastanede aynı yöntemlerle hastanelere giriş yapıp tedavi gördüğü, davacı hastane görevlilerinin hastanın kimliğinin tespitinde kasıtlı olarak kurum aleyhine hareket etmedikleri, tedavinin yapıldığı 2012 yılında avuç okuma sisteminin de yürürlükte olmadığı, tedavi giderlerinin karşılandığı, cezai şart uygulamasının hakkaniyetli olmadığı, fatura bedelleri ile karşılaştırıldığında faiş olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Dava konusu uyuşmazlık, ... hizmeti sunucusu olan davacı hastanenin genel ... sigortalısı ve bakmakla yükümlü olduğu kişilere ... hizmeti sunumu aşamasında ibraz edilen kimlik belgelerinin başvuran kişiye ait olup olmadığını kontrol yükümlülüğü bulunup bulunmadığı ve bu yükümlülüğünün kapsamı noktasındadır. Uyuşmazlığın çözümünde öncelikle yasal mevzuata göz atılmalıdır. 5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel ...

Sigortası Kanunu'nun 71. maddesinde, “... hizmeti sunucuları, genel ... sigortalısı ve bakmakla yükümlü olduğu kişilere ... hizmeti sunumu aşamasında (acil hallerde ise acil halin sona ermesinden sonra), 67. maddenin üçüncü fıkrasında sayılan belgeleri ve bu belgelerin başvuran kişiye ait olup olmadığını kontrol etmek zorundadır.

Genel ... sigortalısı ve bakmakla yükümlü olduğu kişilerin kendi adına bir başkasının ... hizmeti almasını veya kurumdan haksız bir menfaat temin etmesini sağlaması yasaktır. Bu fiilleri işleyenlerden kurumun uğradığı zararın iki katı kanunî faiziyle birlikte müştereken ve müteselsilen tahsil edilir ve ilgililer hakkında 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu hükümleri uygulanır.” düzenlemesi mevcuttur.

Olay tarihinde yürürlükte olan ... Uygulama Tebliği'nin (SUT) 3.1.2.maddesine göre; “... kurum ve kuruluşları, Kurum ... yardımlarından yararlandırılan kişilerin müracaatı aşamasında (acil hallerde ise acil halin sona ermesinden sonra) nüfus cüzdanı, sürücü belgesi, evlenme cüzdanı, pasaport veya verilmiş ise Kurum ... kartı belgelerinden biri ile kimlik tespiti yapacaktır.

Kimlik tespiti yükümlülüğünü yapmayan ve bu nedenle bir başka kişiye ... hizmeti sunulması nedeniyle Kurumun zarara uğramasına sebebiyet veren ... hizmeti sunucularından uğranılan zarar geri alınır.” Taraflar arasında düzenlenen ...

Hizmeti Satın Alma Sözleşmesinin 5.1.2. maddesinde, ”Faturaya dayanak oluşturan belgeleri gerçeğe aykırı olarak düzenlediğinin kurumca tespit edilmesi halinde: gerçeğe aykırı olarak düzenlenen belge nedeniyle tahukkuk eden hizmet bedelinin 10.000,00 TL’den az olmamak şartıyla beş katı tutarında ...işlem yapılır” hükmü düzenlenmiştir.

Bu düzenlemeler ışığında somut olaya bakıldığında; ... hizmeti sunucusu olan davacının, genel ... sigortalısı ve bakmakla yükümlü olduğu kişilere ... hizmeti sunumu aşamasında (acil hallerde ise acil halin sona ermesinden sonra) nüfus cüzdanı, sürücü belgesi, evlenme cüzdanı, pasaport veya verilmiş ise Kurum ... kartı belgelerinden biri ile kimlik tespiti yapmak ve bu belgelerin başvuran kişiye ait olup olmadığını kontrol etmek yükümlülüğü bulunmaktadır. Dava dışı ...

Uzunoğulları'nın kendisi tarafından düzenlenmiş sahte tıbbi belgelerle davacı hastanenin acil servisinde tedavi uygulandığı, kimlik kontrolü yapılmış olsa idi sahteliğin tespit edilebileceği, bunun için bir uzmanlığa gerek olmadığı, 3. kişilerin sahte nüfus cüzdanı kullanarak davacı kurum çalışanlarının iradelerinin sakatlanmasına da yol açmadıkları ve davacı kurumun kimlik kontrol etme yükümlülüğünü yerine getirmeyerek davalı ... zarara uğrattığı tüm dosya kapsamı ile sabittir.

Hemen belirtmek gerekir ki, zararın tazmini için kimlik kontrol etme yükümlülüğünün yerine getirilmemesi yeterli olup, ayrıca kasıt unsuru aranmayacaktır.

Hal böyle olunca; somut olayda mahkemece, davalı kurum tarafından uygulanan cezai şartın yerinde olması nedeniyle davanın reddine hükmedilmesi gerektiği gerekçesiyle bozulması gerekirken, zuhulen onandığı anlaşılmakla davalının karar düzeltme talebinin kabulü ile Dairemizin 27.03.2018 tarih ve 2015/39628 Esas - 2018/3559 Karar sayılı onama ilamının kaldırılarak mahkeme kararının bozulmasına karar verilmesi gerekmiştir.