Yargıtay 13. Hukuk Dairesi E.2018/3742 K.2019/4759

....... Taraflar arasındaki menfi tespit davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı ..., davalı ile bir alacak borç ilişkisi olmadığını, havaleyle kendisine para yollanmadığını beyanla davalı tarafından aleyhine yapılan icra takibinden dolayı borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini istemiştir. Davacı yargılama sırasında vefat ettiğinden mirasçıları davaya dahil edilmiştir.

Davalı, davanın reddini dilemiştir.

Birleşen dava ile davalı, davacı-birleşen davalı ...' dan bir taşınmaz satın aldığını, noterde satış vaadi sözleşmesi imzalandığını satış bedeli olan 40.000,00 TL' nin tarafınca davacıya havale yoluyla ve peşin olarak ödendiğini, tapunun devredilmediğini, bu durumda geçerli satış sözleşmesi var olduğundan ödediği paranın ödeme gününde ulaşacağı değer için fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 200.000,00 TL' nin davacı-birleşen davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davacı mirasçıları, birleşen davaya karşı verdikleri cevap dilekçelerinde murislerine böyle bir para yolllanmadığını savunmuşlardır.

Mahkemece, menfi tespit davasının reddine, birleşen alacak davası yönünden ise davanın kısmen kabulüyle 60.588,28 TL' nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiliyle davacıya verilmesine karar verilmiş; hüküm, taraflarca temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalının tüm, davacıların aşağıdaki bendin dışındaki sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-Dava, satış vaadi sözleşmesinden kaynaklanan menfi tespit, birleşen dava ise, alacak talebine ilişkindir.

Davacı, davalı tarafından dayanılan dekontlarda isminin yer almadığını, paraların kendisine yollanmadığını iddia etmiş, davalı ise noterde yapılan satış vaadi sözleşmesiyle davacı ve oğlundan bir taşınmaz satın aldığını, dekontlarda ismi yazan kişinin ise davacının vekili olduğunu, dekontlarda bu satış sözleşmesine binaen satış bedeli olarak paraların yollanmış olduğu açıklamasının da yer aldığını, bu haliyle dekont tutarlarının bir kısmına yönelik yapılan icra takibinden dolayı davacının borçlu olduğunu, aynı zamanda geçerli satış sözleşmesi yapıldığından ödenen bedelin güncellenmiş halini de talep etme hakkı olduğunu savunmuştur.

Mahkemece, adi yazılı yapılan sözleşme gereği yapılan peşin ödeme ve dekontlarla davacının vekiline açıklamalı olarak yapılan ödemeler toplamının denkleştirici adalet ilkelerine göre güncellenmiş halinin tespiti için bilirkişi raporu alınmış, bu rapora göre menfi tespit davasının reddine, alacak davasının ise kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Alınan 03.02.2014 havale tarihli ek bilirkişi raporunda ödenen toplam 40.000,00 TL' nin dava tarihi itibariyle güncellenmiş halinin 60.588,28 TL olduğu tespit edilmiştir.

Taraflar arasında akdedilen satış vaadi sözleşmesi gereğince davalının ödediği bedelin denkleştirilmiş adalet ilkesine göre güncellenmiş halini talep etme hakkı olduğu yönündeki mahkeme kabulü yerinde olmakla birlikte, davalının ödediği bedelin 34.000,00 TL lik kısmını icra takibiyle talep ettiği, bu nedenle açılan menfi tespit davasının ise reddedildiği anlaşılmaktadır.

Buna göre, bu miktar yönünden alacak davası açılmasında hukuki yarar olmadığından birleşen davada kabul edilecek miktar hesaplanırken 60.588,28 TL' den takip konusu tutarın mahsup edilip buna göre hüküm kurulması gerekmektedir. Mahkemece, bu yön gözardı edilerek yazılı şekilde hüküm tesis edilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

............