Yargıtay 13. Hukuk Dairesi E.2018/5454 K.2019/1305

Taraflar arasındaki istirdat davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, 15.10.2012 tarihinde ...Döküm Mak. İnş. ve Oto. San. Tic A.Ş.'den tarım makineleri almak için pazarlık yaptığını, anlaşma gereği 30.11.2012 tarihinde PTT hesabından 2.000,00 TL gönderdiğini, 2 ay boyunca firmanın malı teslim etmediğini, telefonla ulaştığında 4.000,00 TL daha istendiğini,16.12.2014 tarihinde kredi kartı pos cihazı ile 4.000,00 TL daha ödeme yaptığını, ancak malların teslim edilmediğini, teslim edilmemesi nedeniyle ... 6. Noterliğince ihtarname gönderildiğini, ihtarname gereğinin yerine getirilmediğini tüm bu nedenlerle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 6.000,00 TL ödemenin 15.10.2012 tarihinden itibaren ticari temerrüt faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile ile noter masrafının iadesine karar verilmesini istemiştir.

Davalı, davaya herhangi bir cevap vermemiştir.

Mahkemece, davanın kabulü ile 6.000,00 TL’nin temerrüt tarihi olan 12.09.2014 tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiş; hüküm, davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı, satım sözleşmesine konu tarım makinelerinin teslim edilmemesi üzerine ... olduğu bedelin iadesi istemiyle eldeki davayı açmıştır. Mahkemece, davalının temyiz aşamasında temyiz dilekçesine eklenen irsaliyenin cevap verme süresi içinde sunulmadığını, bu nedenle savunmayı genişletme yasağı kapsamında delil olarak kabul görmediğini, davacının 6.000,00 TL ürün bedeli ödediği konusunda uyuşmazlık bulunmadığını, davalı taraf ürünün teslim edildiğini ispatla mükellef olduğunu, delillerini cevap verme süresi içinde bildirmediğinden teslim olgusunu ispat edemediği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Davalı, Dairemizin 18.09.2017 tarih 2015/27410 Esas, 2017/8279 Karar numaralı görev bozmasından önce verdiği 24.06.2015 tarihli temyiz dilekçesine ve 09.08.2018 tarihli temyiz dilekçesine ekli olarak irsaliyeli faturayı sunmuştur.

Davanın hukuksal niteliği gereği, temyiz aşamasında dava konusu borcu söndüren nitelikte bir belge verilmişse, bu belge üzerinde gerekli inceleme yapılmak suretiyle bir karar verilmelidir.

Diğer bir anlatımla yargılama aşaması henüz tamamlanmamış böyle durumda borcu itfa eden belgenin veya dava şartının söz konusu olduğu hallerde dava sonuçlanıp kesinleşmemiş olmakla ibraz edilen yazılı belgenin dikkate alınması gerekir.

Gerçekten de, yargılamada davayı inkar eden davalının savunması borcun bulunmadığı savunmasını da kapsar. O nedenle, davalının borcun ne sebeple bulunmadığını açıklama ve iddianın aksine, delillerini ikame etme hakkının ortadan kalktığından söz edilemez. Yine aynı şekilde taraflar arasında borç ilişkisinin varlığını ve borcu inkar eden davalının davadan sonra temyiz aşamasında sunulan belgeyi yine bu aşamada ibraz eden alacaklının bu talebinin de iddia ve savunmanın genişletilmesi yasağı kapsamında kaldığından söz edilemez (HUMK. Md. 202; Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 24.03.2004 gün ve 2004/2- 183 esas, 2004/165 karar ve 04.07.2007 gün ve 2007/13-453-2007/453 sayılı ilamları).

Sonuç itibariyle; yargılama aşaması henüz tamamlanmamış böyle bir durumda, borcu itfa eden belgenin veya dava şartının söz konusu olduğu hallerde, dava sonuçlanıp kesinleşmemiş ise, ibraz edilen ve borcu söndüren yazılı belgenin dikkate alınması gerekir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 05.04.2000 gün, Esas 2000/11-745 Karar 2000/734; 24.03.2004 gün, Esas 2004/2-183 Karar 2004/165 ve 26.10.2005 gün, Esas 2005/9-546 Karar 2005/611 sayılı kararlarında da aynı ilke benimsenmiştir.

Somut olayda; davacı dava dilekçesinde, satım sözleşmesine konu tarım makinelerinin teslim edilmemesi üzerine ... olduğu bedelin iadesini istemiş ve davalı temyiz aşamasında,irsaliyeli faturayı sunmuştur. Temyiz aşamasında malları teslim edildiğini savunan davalının, ibraz ettiği belge borcu söndüren bir nitelik taşımaktadır.

Davalının temyiz incelemesi aşamasında malları teslim edildiğini iddia etmiş olması karşısında, temyiz aşamasında ibraz edilen bu belgenin davaya konu borçla ilgisinin olup olmadığı, irsaliyeli fatura altındaki imzanın davacıya ait olup olmadığı,sonuçta da borcu söndüren belge niteliğinde olup olmadığının yukarıda açıklanan ilkeler çerçevesinde araştırılıp incelenmesi ve eldeki davaya etkisi üzerinde de durularak bir karar verilmesi gerekmektedir.

Hal böyle olunca; mahkemece, yazılı şekilde eksik incelemeye dayalı karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.