Yargıtay 13. Hukuk Dairesi E.2018/639 K.2019/6502

... vekili avukat ... ile ... vekili avukat ... Bala aralarındaki dava hakkında ... 5 Asliye Hukuk Mahkemesinden verilen 22/12/2015 tarih ve 2015/390-2015/641 sayılı hükmün Dairemizin 25/10/2017 tarih ve 2016/19074-2017/10151 sayılı ilamıyla düzeltilerek onanmasına karar verilmişti. Süresi içinde davacı avukatınca kararın düzeltilmesi istenilmiş olmakla dosya incelendi, gereği konuşuldu.

KARAR

Davacı, emlakçılık işi ile uğraştığını, davalının 1/4 hisse ile maliki olduğu sekiz parça taşınmazın satışı için gerekli ortamın oluşturulması, pazarlanması ve satışa aracılık edilmesi için aralarında 7.11.2013 tarihli sözleşme yapıldığını, sözleşme gereğince tüm yükümlülükleri yerine getirdiğini, taşınmazların piyasa rayiç değerlerinin lisanslı gayrimenkul değerleme uzmanına belirlettiğini, alıcı adayları ile davalı ve eşini biraraya getirdiğini, ancak davalının sürekli şekilde fikir değiştirerek,

taşınmazın rayiç değerinin çok çok üstünde satış bedeli talep ederek sözleşmenin ve satışın gerçekleşmesine engel olduğunu, davalının satış yapılamadığı için aynı şartlarla sözleşmenin 1 yıl daha uzadığı halde sözleşmeyi yok sayarak kendisini devre dışı bırakarak alıcı adayları ile tek başına hareket ederek irtibata geçtiğini, sözleşme gereğince öngörülen cezai şart bedelini 4.12.2014 tarihli ihtara rağmen ödemediği gibi, 10.12.2014 tarihli ihtarla haksız olarak feshettiğini bildirdiğini ileri sürerek,

fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 1.200,000,00 TL ceza-i şartın faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalı, davacının edimlerini yerine getirmediğini, kendisine ciddi bir alıcı bulamadığını sözleşmenin bu şekilde sona erdiğini, dava dışı eşine ait olduğunu bildirdiği mesaj ve mail adreslerinin de eşine ait olmadığı gibi, kendisini de bağlamadığını ve haklı olarak sözleşmenin feshedildiğini savunarak, davanın reddini dilemiştir. Mahkemece, davanın reddine karar verilmiş, Dairemizce karar düzeltilerek onanmış, davacı bu kez karar düzeltme talebinde bulunmuştur. 1-Temyiz ilamında belirtilen gerektirici nedenler karşısında usulün 440.maddesinde sayılan nedenlerden hiç birisine uygun olmayan davacının karar düzeltme isteğinin reddi gerekir.

2-Davacı ile davalı arasında imzalanan 7.11.2013 tarihli "Gayrimenkul satımı aracılık sözleşmesi "nin" sözleşmenin süresi, geçerliliği ve sona ermesi " başlıklı maddesinde; .... Sözleşme imza tarihinden itibaren 1 yıl süre ile geçerlidir. Sürenin bitiminde sözleşme konusu gayrimenkullerin satışı gerçekleşmezse bu durumda iş bu sözleşme aynı şartlarda ve aynı süre için yenilenmiş sayılır.

Sözleşmenin " cezai şart " başlıklı maddesinde; satıcı sözleşme süresi içersinde gayrimenkulün satışından vazgeçerse ya da sözleşmeyi feshederse, satışı amacıyla başka kişi veya kuruluşlar aracılığıyla ya da kendi başına işlemde bulunursa, bu durumda gayrimenkullerin piyasa bedelinin % 10'una karşılık gelen bedeli ceza-i şart olarak ödemeyi şimdiden kabul ve taahhüt eder.

Aracı sözleşme süresince gayrimenkuller günün ekonomik/piyasa rayaci değeri ve ... lisanslı gayrimenkul değerleme şirketi tarafından düzenlenmiş rapor değeri üzerinden ciddi bir alıcı ile satıcıyı karşılaştırmadığı takdirde sözleşme satıcı tarafından bir yıl sonra tek taraflı feshedilir, düzenlemesinin getirildiği anlaşılmaktadır.

Yukarıda ayrıntılı şekilde hükümleri açıklanan taraflar arasındaki sözleşmenin TBK'nun 520 ve devamı maddelerde düzenlenen simsarlık sözleşmesi olduğu açıktır. Davacı, sözleşmenin davalı tarafça haksız feshi ve kendisini devre dışı bırakarak kendi başına alıcı adayları ile irtibata geçtiğini ileri sürerek sözleşmede öngörülen cezai şartın ödetilmesi isteği ile eldeki davayı açmıştır.

Anılan hükümde belirtildiği şekilde 1 yıl içinde, davacı simsarın davalı satıcıyı alıcı adayları ile karşılaştırdığına ilişkin bir delil de bulunmamaktadır. Davacı tarafça davalı eşine ait olduğu bildirilen mesaj ya da mail içeriklerinin davalıyı bağlamayacağı da açıktır.

O halde mahkemenin kabulünün aksine, sözleşme hükmünün davalı taşınmazlarının satışı vaadini içerdiği ve resmi biçimde yapılmadığından da geçerli olmadığı ve dolayısıyla cezai şartın da geçerli olmadığı gerekçesi yerinde değildir. Mahkemece, yukarıda açıklanan gerekçe ile davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçe ile reddedilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir.

Ne var ki, bu yanlışlığın düzeltilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden sonucu itibariyle doğru olan hükmün gerekçesi değiştirilerek onanması HUMK 438/ son maddesi gereğidir.

Kararın bu gerekçe ile de ayrıca düzeltilerek onanması gerekirken, sehven bu hususun gözden kaçırıldığı bu kez yapılan inceleme ile anlaşıldığından, davacının karar düzeltme isteğinin bu yönü ile kabulü ile, Dairemizin düzelterek onama kararının diğer kısımları aynen kalmak üzere, yukarıda yazılı şekilde de düzeltilmesine ve mahkeme kararının bu şekilde düzeltilerek onanmasına karar verilmesi gerekmiştir.