Yargıtay 13. Hukuk Dairesi E.2019/4560 K.2019/8631

Taraflar arasındaki kurum işleminin iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, davalı ile arasında SGK'lı hastaların kabul ve tedavilerine ilişkin her yıl yenilenen ... hizmeti satın alma sözleşmesi imzalandığını, 01.11.2011-30.10.2012 yıllarında Dr. ... ... ve Dr. ... tarafından yazılan reçetelerin sahte olduğundan bahisle sözleşmenin 5.3.2 maddesi gereğince 17 adet reçete için 1. kez uyarma, 5.3.5. maddesine göre 179 adet reçete için 1. kez uyarma, 5.3.10 maddesine göre 180 reçete için 1. kez uyarma ve toplamda 470.494,10-TL ceza uygulandığını, uygulanan bu cezanın hukuka aykırı olduğu gibi sözleşme hükümlerine de aykırı olduğunu,

davalı kurumun bu cezai işleminin maddi imkansızlık nedeniyle de geçersiz olduğunu, SGK'nın küpür olayını tamamen kaldırdığını, bu nedenle sahtecilik ve diğer olayların önünün tamamen alındığını, davalı kurumun cezai işlemi uygulamadan önce davacının savunmasını da almadığını, ceza işleminin hukuka ve sözleşmeye uygun olmadığını ileri sürerek, davalı kurumun cezai işlem kararının iptalini istemiştir.

Davalı, davanın reddini dilemiştir. Mahkemece, davanın kabulü ile ... ... Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğünün dava konusu 20.12.2013 tarih ve ...sayılı cezai işleminin iptaline karar verilmiş; hüküm, davalı tarafından temyiz edilmiştir. 1-Dava, taraflar arasında akdedilen eczanelerden ilaç teminine ilişkin 2012 yılı Tip Sözleşmesinin 5.3.2, 5.3.5, 5.3.10 ve 6.17 maddelerine aykırılık nedeni ile davacı hakkında uygulanan cezai işlemin iptali istemine ilişkindir.

Davacı hakkında 20.12.2013 tarihli işlemle, kuruma fatura edilen reçetelerle ilgili olarak 2012 yılı protokolünün 5.3.2.

"Eczacının Kuruma fatura ettiği reçetelerde bulunması gereken ve reçete muhteviyatı ilaçların reçete sahibine ya da yakınına teslim edildiğine ilişkin imzanın, reçete sahibine veya ilaçların teslim edildiği yakınına ait olmadığının tespit edilmesi halinde, reçete bedelinin 5 (beş) katı tutarında cezai şart uygulanarak eczacı yazılı olarak uyarılır, tekrarı halinde reçete bedelinin 5 (beş) katı tutarında cezai şart uygulanarak sözleşme feshedilir ve 1 (bir) ay süre ile sözleşme yapılmaz.

Ancak hastanın ilacı aldığını beyan etmesi durumunda bu madde hükmü uygulanmaz." maddesi uyarınca 36 adet reçete ile ilgili 1. kez uyarılmasına, 2012 yılı protokolünün 5.3.5. "Hasta veya hasta yakınına teslim edilmeyen ilaçlara ait reçetelerin Kuruma fatura edildiğinin tespiti halinde ilaç bedelinin 5 (beş) katı tutarında cezai şart uygulanarak eczacı uyarılır.

Tekrarı halinde reçete bedelinin 10 (on) katı tutarında cezai şart uygulanarak sözleşme feshedilir ve 6 (altı) ay süre ile sözleşme yapılmaz. Ancak, Kurum tarafından yapılacak soruşturma neticesinde hastaya teslim edilmek üzere hastanın ilaç alım tarihinden itibaren 60 (altmış) günü geçmeyecek sürede ilaçların eczanede bekletildiğinin saptanması halinde bu madde hükmü uygulanmaz." maddesi uyarınca 236 adet reçete ile ilgili 1. kez uyarılmasına, 2012 yılı protokolünün 5.3.10.

"Eczacı ya da eczane çalışanlarınca Kurumu zarara uğratmak amacıyla kasıtlı olarak Kuruma sahte ilaç fiyat kupürü/sahte karekod, sahte reçete veya sahte rapor fatura edildiğinin tespiti halinde reçete bedelinin 10 (on) katı tutarında cezai şart uygulanarak eczacı uyarılır. Tekrarı halinde reçete bedelinin 20 (yirmi) katı tutarında cezai şart uygulanarak sözleşme feshedilir ve 1 (bir) yıl süreyle sözleşme yapılmaz.

Ancak, söz konusu sahte ilaç fiyat kupürü/sahte karekod, sahte reçete veya sahte raporun eczacı ya da eczane çalışanları dışında üçüncü kişilerin dahli ile Kuruma fatura edildiğinin yapılacak araştırma ve/veya inceleme sonucunda tespit edilmesi halinde bu madde hükmü uygulanmaz." maddesi uyarınca 236 adet reçete ile ilgili 1. kez uyarılmasına, 2012 yılı protokolünün 6.17. "Bir fatura dönemi için uygulanacak cezai şartın hesaplanması reçete bazında yapılır.

Bir reçetede birden fazla usulsüz fiilin tespit edilmesi durumunda cezai şartlardan en yüksek olanı esas alınır. Bir fatura döneminde cezai işlem gerektiren birden fazla reçete tespit edilmesi halinde belirlenen cezai şartlar her bir reçetedeki tespit için ayrı ayrı hesaplanıp bu bedeller toplanmak suretiyle tahsil edilir. Cezai şartlar reçete/ilaç bedelinden az olamaz.

(Bu maddenin uygulanmasında Protokolün (5.3.4.) numaralı madde hükmü hariçtir.) Kurumca uygulanacak cezai şart tutarının her fiil için 250 (ikiyüzelli) TL’den az olması halinde, alınacak cezai şart bedeli 250 (ikiyüzelli) TL olarak uygulanır.

Belirtilen aynı fiilin/fiillerin son 1 (bir) yıl içinde tekrarlandığının tespit edilmesi halinde uygulanacak cezai şart bedeli her fiil için 500 (beşyüz) TL olarak uygulanır." maddesi uyarınca 236 adet reçete ile ilgili olarak 470.934,10-TL cezai şart bedelinin tahsiline, 2012 yılı protokolünün 4.3.6. "Protokolün (5.3) numaralı maddesindeki fiillerin tespit edildiği reçetede fiili ilgilendiren reçete veya ilaç bedelleri ödenmez.

Kurumca yapılan yersiz ödemeler varsa, ödeme tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faizi ile birlikte eczacının Kurumda tahakkuk etmiş alacağından mahsup edilir. Eczacının alacağının yersiz ödeme tutarını karşılamaması veya alacağının olmaması halinde, genel hükümlere göre tahsil edilir." maddesi uyarınca cezaya sebep olan reçete bedellerinin tahsiline karar verildiği anlaşılmıştır.

Mahkemece, yapılan yargılama, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre davanın kabulüne karar verilmiş ise de hükme esas alınan bilirkişi raporunda, davalı yanca uygulanan cezai işlemin yerinde olmadığı yönünde görüş bildirilmekle ve sadece sahtecilik iddiasıyla ilgili değerlendirme yapılmakla yetinilmiş olup, cezai işlemin hangi hukuki gerekçelerle yerinde olmadığı belirtilmemiş, kurum tarafından düzenlenen soruşturma raporu ve cezai işlem tesis edilen tüm maddeler tartışılmadan rapor tanzim edilmiştir.

Hal böyleyken, konuya ilişkin sözleşme ve mevzuat hükümleri irdelenerek tarafların iddia ve savunmaları doğrultusunda, cezai işleme konu tüm reçeteler de incelenmek sureti ile en az üç kişiden oluşan yeni bir bilirkişi heyetinden taraf, mahkeme ve Yargıtay denetimine elverişli rapor alınmak sureti ile hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ve yetersiz rapor esas alınarak hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir.

2-Cezai işlemin düzenlenmesine esas teşkil eden idarece düzenlenmiş soruşturma raporu sonrasında savcılığa suç duyurusunda bulunulduğu, halen bu kapsamda devam eden ... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2012/5683, 2012/2641, 2014/11865, 2015/3402 ve 2016/5681 sayılı dosyalar ile yürütülen soruşturmalar olduğu, yine ... 2. Ağır Ceza Mahkemesi'nin 2017/199 esas sayılı dosyasında devam eden yargılama bulunduğu anlaşılmıştır.

6098 sayılı BK’nın 74. maddesi uyarınca hukuk mahkemesi ceza mahkemesinin beraat kararı ile bağlı değilse de, ceza mahkemesince verilecek mahkumiyet kararı ve ceza mahkemesinde kabul edilen maddi vakıalar hukuk mahkemesini bağlar. Bu nedenle açılmış bir ceza soruşturması veya ceza davası var ise ceza davasının sonucunun beklenmesi gerekir.

Mahkemece, anılan ceza ve soruşturma dosyalarının sonucu beklenerek hasıl olacak sonuca uygun karar verilmesi gerekirken, ceza davası ve soruşturma dosyalarının sonucu beklenmeksizin yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

3-Bozma nedenlerine göre, davalının diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir.