Yargıtay 13. Hukuk Dairesi E.2020/1104 K.2020/3363

Yargıtay 12. Hukuk Dairesinin 14.11.2019 tarihli, 2019/5300 Esas, 22019/16487 Karar sayılı "adli yardım talebinin reddine" dair ilamına karşı davacı tarafından süresinde itiraz edildiği anlaşılmakla, dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

... Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi’nin 16.07.2018 tarih, 2018/958 Esas, 2018/1932 Karar sayılı kararı, davacı tarafından adli yardım talebinde bulunularak temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 12. Hukuk Dairesince yapılan inceleme sonucunda, 14.11.2019 tarih, 2019/5300 Esas, 22019/16487 Karar sayılı ilamla, adli yardım talebinde bulunan tarafın, adli yardım talebini mali durumunu göstermeye yeterli belgeye dayandırmadığından, adli yardım talebinin reddine, temyiz harcının tamamlanması için HUMK’nun 434. maddesi gereğince işlem yapılmak üzere dosyanın mahalline geri çevrilmesine itiraz yasa yolu açık olmak üzere karar verilmiş, davacı tarafından bu karara itiraz edilmesi üzerine dosya Dairemize gönderilmiştir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK)’nun “Adli yardımdan yararlanacak kişiler” başlıklı 334/1. maddesi “Kendisi ve ailesinin geçimini önemli ölçüde zor duruma düşürmeksizin, gereken yargılama veya takip giderlerini kısmen veya tamamen ödeme gücünden yoksun olan kimseler, iddia ve savunmalarında, geçici hukuki korunma taleplerinde ve icra takibinde, taleplerinin açıkça dayanaktan yoksun olmaması kaydıyla adli yardımdan yararlanabilirler.” hükmünü içermektedir.

6100 sayılı HMK'nın 336/3. maddesine göre; kanun yollarına başvuru sırasında adli yardım talebinin bölge adliye mahkemesine veya Yargıtaya yapılması gerekmekte olup davacının Yargıtayda temyiz incelemesi sırasında adli yardım talebinde bulunabilir.

Diğer yandan aynı Kanun’un 337/2. maddesine göre; adli yardım talebinin reddine ilişkin kararlara karşı, tebliğinden itibaren bir hafta içinde kararı veren mahkemeye dilekçe vermek suretiyle itiraz edilebilir. Kararına itiraz edilen mahkeme, itirazı incelemesi için dosyayı o yerde adli yardım talebi yapılan hukuk mahkemesinin birden fazla dairesinin bulunması hâlinde, numara olarak kendisini izleyen daireye, son numaralı daire için birinci daireye, o yerde adli yardım talebi yapılan hukuk mahkemesinin tek dairesi bulunması hâlinde ise aynı işlere bakmakla görevli en yakın mahkemeye gönderir. İtiraz incelemesi neticesinde verilen karar kesindir.

Anılan bu yasal düzenlemeler gereğince, Dairemizin, Yargıtay 12. Hukuk Dairesince davacının adli yardım talebinin reddine dair vermiş olduğu karara yapılan itirazı incelemeye yetkili olduğu anlaşılmıştır. Davacının adli yardım şartlarını taşıyıp taşımadığına yönelik dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda ve davacının adli yardım talebine eklediği belgelere göre.

Sosyal Güvenlik Kurumu’ndan davacıya herhangi bir gelir/aylık bağlanmadığı, adına kayıtlı bir adet araç ve çeşitli gayrimenkuller olsa da gayrimenkuller üzerinde ipotekler ve haciz şerhleri bulunduğu, yapılan sosyal ekonomik durum araştırma tutanağına göre, herhangi bir işte çalışmadığı, kirada oturduğu, gelirinin bulunmadığı, akrabalarının ve komşularının yardımıyla geçimini sağladığı, çocuklarının eğitimine katkı sağlayamadığı, alacaklılar tarafından kendisine icra takipleri başlatıldığı anlaşılmıştır.

Bu durumda davacının kendisinin ve ailesinin geçimini önemli ölçüde zor duruma düşürmeksizin, kararın temyiz incelemesinin yapılabilmesi için gereken temyiz harcını kısmen veya tamamen ödeme gücünden yoksun olduğu anlaşıldığından davacının adli yardım talebinin reddine dair yapmış olduğu itirazın kabulüne karar verilmesi gerekmiştir.