Yargıtay 13. Hukuk Dairesi E.2020/215 K.2020/820

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı ilk derece mahkemesi sıfatıyla ... Asliye Hukuk Mahkemesince verilen 2018/346 esas 2019/297 karar sayılı davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine dair verilen hükme karşı yapılan istinaf başvurusunun esastan reddine dair ... Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi'nin 2019/2571-2019/2011 karar sayılı kararının süresi içinde davacı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, 28.05.2015 tarihinde davalı Bakanlık ile aralarında ... Soğuk Hava Projesine ilişkin hibe sözleşmesi imzalandığını, bu sözleşmeye göre proje maliyeti olan 390.000,00 TL'nin %50'si olan 195.000,00 TL'lik kısmın davalı kurum tarafından hibe edileceğinin öngörüldüğünü, sözleşmeye konu iş tamamlanmış olmasına rağmen ...

Valiliği İl Gıda Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü'nün 16.06.2017 tarihli ve 96664477-506.02-E.1510804 sayılı yazısı ile hibe sözleşmesinin, sözleşmenin 14.3.c maddesine istinaden davalı kurum tarafından tek taraflı feshedildiğini, feshin haksız olduğunu, sözleşmenin 14.3.c maddesine göre feshedilmesini gerektirecek bir hususun bulunmadığını ileri sürerek; sözleşmenin haksız feshi nedeniyle şimdilik 1.000,00 TL ile davalı kurum hesabına yatırılıp haksız fesih sonrasında hazineye irad kaydedilen teminat bedelinin sözleşmenin fesih tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsilini istemiştir.

Davalı, yargı yolu ve mahkemenin yetkisi yönünden itirazda bulunmuş, zamanaşımının dolduğunu ileri sürmüş, davanın esası yönünden de, davacının taraflar arasında imzalanan sözleşme hükümlerine uygun hareket etmediğini ve sözleşmenin ilgili hükümleri uyarınca hukuka uygun olarak feshedildiğini savunarak, davanın reddini dilemiştir.

İlk Derece Mahkemesince, davaya konu sözleşmenin tarımsal kalkınma gibi kamu düzenini yakından ilgilendiren bir konuda yapılması, sözleşmeye ilişkin içerik ve şartların sözleşme öncesinde Bakanlık tarafından hazırlanmış olması, sözleşmenin devamı süresince idarenin denetim ve teftiş yetkilerinin bulunması, herhangi bir eksiklik halinde sözleşmenin tek taraflı olarak feshine karar verebilmesinin öngörülmüş olması nedenleri ile, sözleşmenin idari sözleşme niteliğinde olduğu ve uyuşmazlığın çözümünde idari yargı yerlerinin görevli olduğu gerekçesiyle dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine karar verilmiş; karara karşı, davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

... Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesince, İlk Derece Mahkemesince verilen kararın hukuka uygun olduğu gerekçesiyle davacının istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nun 353/(1)-b-1. maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

... Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesinin kararı süresi içerisinde davacı vekili tarafından temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

Taraflar arasında 28.05.2015 tarihli şarta bağlı hibe sözleşmesi imzalandığı hususu ihtilafsızdır.

Davacı, sözleşmeye konu işin tamamlandığını ve hibeyi almaya hak kazandığını, ancak davalı idare tarafından sözleşmenin ilgili hükümlerinin ihlal edildiği gerekçesiyle tek taraflı ve haksız olarak sözleşmenin fesih edildiğini ileri sürerek, uğramış olduğu zararların tazmini istemiyle eldeki davayı açmış, ilk derece mahkemesince davaya konu sözleşmenin idari sözleşme niteliğinde olup, davaya bakma görevinin idari yargıya ait olduğu gerekçesiyle dava dilekçesinin görev yönünden reddine karar verilmiş, istinaf mahkemesince de davacının istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

İddialarını ve delillerini bildirmek tarafların, delillerin takdir ve değerlendirilmesi, hukuki tavsifin yapılması, uygulanacak yasa hükmünün bulunup uygulanması doğrudan hakimin görevidir. Taraflar arasında özel hukuk hükümlerine tabi sözleşme ilişkisi kurulmuş ve davacıda özel hukuk hükümlerine tabi bu sözleşme uyarınca edimlerini yerine getirdiğini ve sözleşmenin haksız fesih edildiğini ileri sürerek talepte bulunmuştur.

Davacının bu talebi kişisel hakka dayalı olup, idari yargıyı ilgilendiren idari bir işlem ve tasarruf bulunmamaktadır. Bu nedenle uyuşmazlıkta idari yargı değil adli yargı mahkemeleri görevlidir. Bilindiği üzere görev hususu kamu düzenine ilişkin olup, görevle ilgili hususlarda kazanılmış hak da oluşmaz.

Bu itibarla davacının talebinin özel hukuk hükümlerine tabi kişisel hakka dayalı olduğu, uyuşmazlığın bu niteliği itibariyle görevli mahkemenin adli yargı mahkemesi olduğu gözetilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, değinilen bu yön gözardı edilerek yanılgılı değerlendirme sonucu yazılı şekilde karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.