Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2006/12853 K.2006/14966

Davacı vekili tarafından, davalı aleyhine 10.09.1998 gününde verilen dilekçe ile müdahalenin men'i, kal ve tazminat istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın reddine dair verilen 05.04.2005 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı ve davalı vekilleri tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

KARAR

Davacı, 03.08.1995 tarih İR4708 sayılı ... İşletme Ruhsatı sahibi bulunduğunu, ruhsat alanı içinde bulunan Hazine'ye ait taşınmazı da bu amaçla Hazine'den kiraladığını, davalı şirketin ise; ... İşletme Ruhsatının kapsamı alanında belirli bir bölgede taşocağı işletmek suretiyle sahaya el attığını, bu eyleminin kendi çalışmasını engeller boyutta bulunduğunu ve haksız olduğunu bildirerek davalının ...

İşletme Ruhsatı kapsamındaki yere yaptığı elatmasının men'ine karar verilmesini istemiş, davalı ise; taşocağı çıkartmak suretiyle faaliyet gösterdiği sahanın ... ... isimli şahsa verilen taşocağı ruhsatı sahası içerisinde kaldığını, adı geçen bu kişiden taşocağı ruhsat sahasına ait yerin işletmesini devraldığını, belirtilen sahaya nedensiz ve haksız bir yere girmediğini, kaldı ki, dava konusu sahadan taş çıkarmasının, davacının aldığı ... ruhsatına göre ona ait bir işletme faaliyetine de girmediğini bildirerek davanın reddini istemiştir.

Mahkemece; davacının sahibi bulunduğu 03.08.1995 tarihli ... İşletme Ruhsatının idarece iptal edildiğinden sözedilerek, artık bu ruhsata dayanarak dava açma hakkının olmadığı ve davada aktif husumet sahibi olma sıfatını da kaybetmiş olduğu hükme gerekçe yapılarak davanın reddine karar verilmiş, bu hüküm esasa ilişkin nedenler nedeniyle davacı vekili tarafından, ücreti vekalete hasren de davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Az yukarıda da açıklandığı üzere mahkemenin davayı red gerekçesi ... İşletme Ruhsatının idarece iptal edilmiş olması nedeniyle davacının artık davada davacı safında yer almayacak kişi durumuna düşmesi, başka bir anlatımla aktif husumet ehliyetini yitirmiş bulunması nedenine dayanmaktadır. Bu gerekçe bir bakıma davayı açmada davacının hukuki yararının bulunmadığı anlamına gelmektedir.

Mahkeme bu kanaate varırken davacının ruhsatı ile ilgili Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı ... İşleri Genel Müdürlüğünün 09.02.2004 havale tarihli 28010 sayılı yazısına dayanmıştır.

İlgili yazıya göre; davacıya verildiği belirtilen 4708 sayılı ... arama ruhsatının idarece 28.12.1998 tarihinde iptal edilmesi üzerine ruhsat sahibi davacı ...'ın İstanbul İdare Mahkemesine açtığı 2001/693 Esas sayılı davası ile ruhsat iptaline ilişkin idare işleminin (kararının) yasal dayanaktan yoksun olması nedeniyle iptaline karar verilmesi istenilmiş, yargılaması sonunda, Genel Müdürlüğün 28.12.1998 tarihli işleminin iptaline karar verilmesi üzerine bu kararın vaki temyiz sonucu Danıştay 8.Dairesi tarafından 25.06.2003 ... ve 2002/4657 Esas, 2003/3121 Karar sayılı ilamı ile bozulduğu anlaşılmaktadır.

Bu bozma üzerine İdare Mahkemesince yeniden ne gibi bir hüküm tesis edildiği, olumlu ya da olumsuz olarak verilmiş bir hükmün kesinleşip kesinleşmediği belli değildir. Özeti yapılan İdari Yargı'nın 2003 yılından sonraki akibeti mahkemece araştırılmamıştır. Ruhsatın iptal edildiğine dair kesinleşmiş bir yargı hükmü bulunmadığı sürece uyuşmazlığın ruhsatın sağladığı haklar çerçevesinde çözümlenmesi gerekir.

Mahkemece açıklanan bu yönler üzerinde durulmadan eksik inceleme ile karar verilmiş bulunması doğru görülmemiş, hükmün bu nedenle bozulması gerekmiştir.