Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2006/13958 K.2006/15612

Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 05.11.2004 gününde verilen dilekçe ile geçit hakkı tesisi istenmesi üzerine davaların birleştirilerek yapılan duruşma sonunda; davalı ... hakkında açılan davanın kabulüne dair verilen 07.09.2006 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı ... vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

KARAR

Dava Türk Medeni Kanununun 747. maddesine dayanılarak açılmış, geçit hakkı kurulması istemine ilişkindir.

Mahkemece dava kabul edilerek, 242 parsel sayılı taşınmazın krokide kırmızı ile işaretlenen (A) harfli bölümünden davacının 241 parsel sayılı taşınmazı yararına geçit tesis edilmiş,

Hükmü davalı 242 parsel sayılı taşımaz maliki temyiz etmiştir.

Geçit ihtiyacı içinde olan taşınmaz malikinin bu hakkın kurulması istemiyle açtığı davanın kabulü halinde, hasım tarafın mülkiyet hakkına kısıtlama getirileceği kuşkusuzdur. Bu itibarla, geçit davalarında komşuluk hukuku ilkelerinin özenle göz önünde tutulması gerekir. Öte yandan; geçit tesisi davalarında davacının dava konusu üzerinde tam bir tasarruf yetkisi bulunduğu da söylenemez. O yüzden, bu gibi istemler değerlendirilirken sadece davacının subjektif arzusuna bakılmamalı komşuluk hukukunun genel bir ilkesi olan fedakarlığın paylaştırılması yönü üzerinde re’sen durulmalıdır.

Somut olaya gelince; dava 05.11.2004 tarihinde açılmıştır. Davalıya ait 242 parselin güneyinde birleştirilen davanın davalılarının maliki olduğu 240 parsel sayılı taşınmaz bulunmaktadır. 242 parsel 2150, 240 parsel ise

4150 m2 yüzölçümündedir. 240 parsel sayılı taşınmaz maliklerinin davanın açılmasından hemen sonra 11.12.2004 tarihinde aldığı ruhsatla 240 parselin hemen kuzeyine davacının talep etmesi halinde verilmesi olası geçit yerine ve geçit tesisini engellemek amacıyla taş, tuğla ve kireç çimento harcıyla çatısı olmadığı saptanan basit bir tarım binası yaptıkları anlaşılmaktadır. 240 parsel maliklerinin bu davranışları komşuluk hukuku ilkelerine uygun düşmeyeceği gibi Türk Medeni Kanunun 2. maddesinde hükme bağlanan «dürüst davranma» kuralı ile de bağdaşmaz. Bunlardan dolayı mahkemece, geçidin neredeyse yarı oranında yüzölçümü bulunan 242 parsel üzerinden tesisi fedakarlığın paylaştırılması prensibine aykırıdır.

Mahkemece yapılması gereken iş, yerinde yeniden keşif yapılarak geçit güzergahını 240 parsel üzerinde aramak, gerekirse bu parsel maliklerinin yaptıkları basit yapı bedeli davacıya ödettirilerek, basit yapının yıkımı suretiyle anılan parselden kurmak olmalıdır.

Yukarıdan beri sıralanan ilkeler bir yana bırakılarak, fedakarlığın paylaştırılması kuralına uygun düşmeyecek biçimde geçit tesisi doğru olmadığından karar bozulmalıdır.