Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2006/14001 K.2007/923

Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 21.6.2006 gününde verilen dilekçe ile elatmanın önlenmesi, birleşen dosyada davalı-k.davacı ... vekili tarafından verilen 1.5.2006 tarihli dilekçe ile de geçit hakkı kurulması istenmesi üzerine yapılan muhakeme sonunda;

elatmanın önlenmesi isteğinin ve birleşen davanın kabulüne dair verilen 20.7.2006 günlü hükmün Yargıtayca duruşmalı olarak incelenmesi davalı-davacı ... vekili duruşmasız olarak Hazine vekili tarafından istenilmekle tayin olunan 6.2.2007 günü için yapılan tebligat üzerine temyiz eden davalı k.davacı ... vekili Av....ile karşı taraftan davalı Hazine vekili Av.... ile davacı k.davalı ...İnşaat San.Tic.Ltd. Şirketi vekili ... geldiler. Açık duruşmaya başlandı.

Süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra gelenlerin sözlü açıklamaları dinlendi. Duruşmanın bittiği bildirildi. İş karara bırakıldı. Bilahare dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

KARAR

Asıl dava çaplı taşınmaza elatmanın önlenmesi, birleştirilen dava ise Türk Medeni Kanunun 747.maddesine dayanılarak açılmış, geçit hakkı tesisi istemlerine ilişkindir.

Mahkemece, kayıt maliki davacının elatmanın önlenmesi isteminin kabulüne, bilirkişi tarafından düzenlenen krokide ... ile boyalı kadastro sırasında tapulama dışı bırakılan taşınmazdan davalı ve davacı yararına geçit tesisine karar verilmiş, hükmü davalı Hazine ve davalı-davacı ... temyiz etmiştir.

Türk Medeni Kanununun 683.maddesi hükmünce mülkiyet hakkı sahibi malına haksız olarak elatan kimseye karşı her türlü haksız elatmanın önlenmesini isteyebilir. Bu yüzden 192 parsel maliki tarafından mülkiyet hakkına dayalı olarak açılan elatmanın önlenmesi davasının kabulünde bir yanılgı yoktur. Geçit hakkı isteminde bulunan davalı ve davacının açıklanan nedenle diğer temyiz itirazları yerinde değildir. Ancak;

1-HUMK.nun 388.ve 389.maddeleri gereğince hükmün infazı sırasında tarafların yeni bazı çekişme içine düşmemeleri için hüküm fıkrasında taraflara yüklenen hak ve borçların açıkça yazılması gerekir. Somut uyuşmazlıkta her ne kadar kayıt maliki davacının davası kabul edilmiş ise de, kurulan hükmün 1.bendinde “…192 parsel sayılı taşınmaza olan müdahalenin men’ine …” karar verilmiş ve ancak elatılan yerin neresi olduğu düzenlenen krokide ölçekli olarak gösterilmediği gibi mahkeme kararında da 192 parselin hangi bölümü hakkındaki davanın kabul edildiği yazılmamıştır. Bu hali ile kurulan hüküm infazında tereddüt yaratacağından sözü edilen yasanın 388 ve 389.maddelerine aykırıdır.

Karar bu nedenle temyiz eden ... yararına bozulmalıdır.

2- Davalı Hazinenin temyiz itirazlarına gelince;

Az yukarıda sözü edildiği üzere, 193 parsel maliki tarafından geçit ihtiyacı ileri sürülerek Türk Medeni Kanunun 747.maddesine dayanılıp bu parsel yararına geçit hakkı tesisi talep edilmiştir. Gerçekten bu tür davalarda amaç, yol ihtiyacında olan taşınmazın genel yolla bağlantısını sağlamaktır. Dava konusu uyuşmazlıkta 193 parsel yararına kurulan geçit alanı kadastro sırasında tapulama dışı bırakılmıştır. Başka bir anlatımla, kurulan geçit yerinin tapuda kaydı bulunmamaktadır.

Zorunlu geçit hakkı, eşyaya bağlı irtifak hakkı biçiminde tesis edileceğinden ve tapu kaydının özel sütununda taşınmaza bağlı irtifakları olarak kaydı gerekeceğinden geçit hakkı tesisi için kural olarak hem geçit isteyen taşınmazın hem de aleyhine geçit kurulacak taşınmazın tapuda kayıtlı olması gerekir.

Tapuda kayıtlı olmayan bir taşınmazda geçit hakkı tesisi olanaklı bulunmadığından mahkemece 193 parsel maliki davacı ve davalının geçit hakkı istemine ilişkin davasının reddi yerine yasa kurallarına aykırı geçit tesisi kararın bozulmasını gerektirir.

Karar yukarıda açıklanan nedenle de davalı Hazine yararına bozulmalıdır.