Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2006/15887 K.2007/764

Davacı tarafından, davalı aleyhine 24.10.2005 gününde verilen dilekçe ile ipoteğin kaldırılması istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 21.09.2006 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

KARAR

Dava, 15.04.2002 tarihli ipotek tesis sözleşmesi uyarınca davacıya ait 3271 ada 6 parsel sayılı taşınmaz üzerine tesis edilen ipoteğin terkini istemiyle açılmıştır.

Mahkemece dava kabul edilmiş, hükmü davalı temyiz etmiştir.

İpotek kişisel bir alacağın teminat altına alınması amacını güden ve bir taşınmaz değerinden alacaklının alacağını elde etmesini sağlayan sınırlı bir ayni haktır. Kuşkusuz alacak ödenmek suretiyle sona erdiği halde alacaklı terkin taahhüdüne rağmen tapuda terkin talebinde bulunmazsa taşınmaz maliki rehnin kaldırılmasını dava yoluyla mahkemeden isteyebilir.

Somut olayda; davacı sözleşmedeki taşınmazın borcu olan miktarın davalı kooperatife ödendiğini iddia etmiş, bu iddia mahkeme tarafından yerinde bulunarak ipotek kaldırılmıştır.

Davalının davacıya ait taşınmazla teminat altına alınan alacağının neden ibaret olduğu ve ne ile sınırlı kaldığı taraflar arasındaki 15.04.2002 günlü ipotek tesis sözleşmesinin özellikle ilk paragrafında yazılıdır. Başka bir anlatımla davacıya ait taşınmaz, davalının bu sözleşmede yazılı alacaklarını karşılamakla yükümlüdür. Sözleşmeye uygun yükümlülüğün kapsamını tayin işinin özel ve teknik bilgiyi gerektirdiği de kuşkusuzdur. O halde somut uyuşmazlığın çözümünde HUMK.nun 275. maddesi hükmünce bilirkişi incelemesi yapılmaksızın sonuca ulaşmak olanağı yoktur. Mahkeme hakiminin genel bilgisiyle davacının dosyaya sunduğu birtakım ödeme belgelerine bakılarak istemin eksik inceleme ve araştırmayla hüküm altına alınması doğru olmamıştır.

Mahkemece yapılması gereken iş; konusunda uzman muhasebeci ve yorumda yönlendirme yapacak hukukçu bilirkişiyle davalıya ait defter ve kayıtlar ile gerek duyulursa dava dışı Halk Bankası defter ve kayıtlarından yararlanılarak ve davacı taşınmazın sorumluluk tutarı 15.04.2002 günlü ipotek tesisine ilişkin sözleşmeye göre belirlenerek davalının rehinle alacaklı olduğu miktarı bulmak, bundan kanıtlanan davacı ödemelerini tenzil etmek, rehinli borcun ödendiği sonucuna ulaşılırsa, şimdiki gibi davayı kabul etmek, ödenmeyen bir kısım borç varsa davalıya ödenmek üzere kalan borcu davacıya mahkeme veznesine depo ettirmek, ipotekli borç tümüyle ödenmemişse veya davacı kalan kısmı ödemekten kaçınırsa davayı reddetmek olmalıdır.

Yukarıdaki hususlar bir yana bırakılarak davanın yazılı olduğu şekilde kabulü doğru olmadığından karar bozulmalıdır.