Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2006/2143 K.2006/3698

Davacılar vekili tarafından, davalılar aleyhine 7.9.2002 gününde verilen dilekçe ile geçit hakkı istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 1.12.2005 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi bir kısım davalılar vekili ve davalı ... tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

KARAR

Davacı 1127 ve 1128 parsel sayılı taşınmazlar için 1120 parsel sayılı taşınmazdan geçit hakkı istemiş, mahkemece dava iki kez reddedilmiş ve Dairemizce yapılan temyiz incelemelerinde her iki hükümde eksik inceleme nedeni ile bozulmuştur. Mahkemece bozma kararlarına uyulmuş ve keşifler yapılmış, son olarak davanın kabulüne karar verilerek 1127 ve 1128 parseller lehine 1120 ve 1126 parsellerden geçit hakkı tesisine karar verilmiştir.

Hükmü 1120 parsel maliklerinden bir kısmı ve vekili temyize getirmiştir.

Geçit hakları yolu olmayan taşınmazların umumi yola bağlanmasını amaçlar. Dosya içerisinde mevcut paftaya göre de davacının zorunlu geçit ihtiyacı olduğu açıktır. Ancak mahkemece, 10.4.2003 tarihli bozma kararımızda açıklanan ve geçit davalarında gözetilmesi gereken ilkelere uygun bir inceleme ve araştırma yapılmadığı anlaşılmaktadır. Şöyle ki;

1- Geçit hakkı kurulmasına ilişkin davalarda bu hak taşınmaz leh ve aleyhine kurulacağından leh ve aleyhine geçit istenen taşınmaz maliklerinin tamamının davada yer alması gerekir. Üzerinde geçit kurulan 1126 parsel sayılı taşınmaz malikleri haklarında usulünce dava açılmadan harçsız dilekçe ile davaya dahil edilmişlerdir. Bu taşınmaz malikleri hakkında ya usulünce dava açılıp eldeki davayla birleştirilmeli ya da usul ekonomisi açısından harcı da verilerek davaya dahil edilmeleri gerekir. Usulüne uygun taraf teşkili sağlanmadan yargılamaya devamla karar verilmesi doğru görülmemiştir.

2- Davacı 1127 ve 1128 parsel sayılı taşınmazları için geçit istemiş, mahkemece her iki parsel lehine geçit hakkı tesis edilmiş ise de verilen geçidin 1127 parselde kesildiği 1128 parsel ile irtibatlandırılmadığı anlaşılmaktadır. Bu nedenle davacıya 1128 parsel sayılı taşınmazı lehine 1127 parsel sayılı taşınmazından "akdi geçit hakkı" kurdurma olanağı tanınmalı ya da istek halinde hükmen davacının taşınmazları arasında kesintisiz olarak ulaşımı sağlayacak şekilde geçit kurulmalıdır.

3- Taraf taşınmazları tapuda tarla niteliği ile kayıtlıdır. Geçit hakları tayin edilirken tarafların menfaatleri gözetilmelidir. Bu nedenle taşınmazların özelliği itibariyle nihayet bir tarım aracının geçeceği genişlikte (2,5-3 metre) geçit hakkı tesisine karar vermek gerekirken neden de gösterilmeden 3,5 metre genişlikte geçit tesisi de doğru değildir.

4- Geçit hakkı tesisi davalarında, mahallinde yapılan keşifde belirlenen güzergahların uzunluğu, genişliği ve toplam metrekaresini uzman olan fen bilirkişinin tesbit etmesi gerekir iken bu işlemin güzergahın zemin ve muhdesat değerini belirlemede uzman ziraat bilirkişisine hesaplatılmış olması ve miktarın ayrıca inşaat bilirkişisinin hesapladığı miktar ile de farklı olması bozma nedenidir.

Yukarıda dört bent halinde belirtilen eksik inceleme ve araştırma ile hüküm kurulması doğru görülmemiş ve hüküm bu nedenlerle bozulmuştur.