Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2006/6692 K.2006/8991

Davacı vekili tarafından, davalı aleyhine 21.5.2004 gününde verilen dilekçe ile intifa hakkına elatmanın önlenmesi istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 29.12.2005 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

KARAR

Davacı şirket çekişme konusu taşınmaz üzerinde yararlarına intifa hakkın bulunduğu halde davalı şirketin yersiz olarak muaraza çıkardığını, oluşan muarazanın önlenmesi ile haksız işgal tazminatı ödetilmesini istemiştir.

Davalı şirket kendilerine husumet yöneltilemeyeceğini savunmuş, mahkemece davacının intifa hakkı bulunan taşınmaz üzerindeki davalının haksız elatmasının önlenmesine karar verilmiş, hükmü davalı şirket temyiz etmiştir.

Kısaca söylemek gerekirse davadaki istem, tesis olunan intifa hakkına dayalı elatmanın önlenmesine ilişkindir. İntifa hakkı; başkasına ait bir eşya, hak veya mal varlığı üzerinde belirli bir kişiye tam olarak yararlanma olanağını sağlayan bir irtifak türüdür. Kuşkusuz intifa hakkı sahibinin eşya üzerinde oluşan saldırının kaldırılmasını istemesi olanaklarıdır. Bu isteği ise intifa hakkı sahibinin hakkı üzerinde muaraza çıkartan yana dava açılarak yöneltmesi gerekir. Başka bir deyişle, davadaki hasım intifa hakkı sahibinin o eşyadan tam yararlanma hakkını engelleyen kişidir.

Somut olaya gelince; davacı şirket ile ihbar olunan davalı ...Nakliyat ve Orman Ürünleri Limitet şirketi arasında bayilik sözleşmesi bulunmaktadır. İntifa hakkı sahibi davacı şirket bu hakkın kendisine sağladığı kullanımı bayilik sözleşmesi ile ihbar olunan davalıya devretmiştir. Dava konusu taşınmaz üzerindeki petro l istasyonunun işletmesi ihbar olunan şirkete aittir.

Yapılan keşif ve çizilen krokiye göre ihbar olunan davalı bu parsel üzerinde davalı şirkete ait LPG ürününü de pazarlamakta ve taşınmaz üzerinde yakıt pompası ile LPG yakıt deposu bulundurmaktadır. Görülüyor ki, davalı şirketin davacının intifa hakkı sahibi olduğu petrol istasyonuna aktif bir elatması yoktur. Burada davalıya ait LPG ürününü pazarlayan ve bayilik sözleşmesine aykırı davranan yan ihbar olunan ...Nakliyat ve Orman Ürünleri Limitet Şirketidir.

Davacı şirket ihbar olunan şirket aleyhine açacağı davada bayilik sözleşmesine dayanarak ihbar olunan şirketin davalı ... Ticaret A.Ş. ürünlerini pazarlamak suretiyle muarazasının giderilmesini isteyebilirse de hakka aktif elatması olmayan davalı şirketten bu talepte bulunamaz.

İnceleme konusu davada davalı şirketin davalı olma sıfatı bulunmadığından davacıya karşı davalının ürünlerini pazarlamak suretiyle bayilik sözleşmesine aykırı davranan tarafın ihbar olunan şirket olması ve davanın bu şirkete yöneltilmesi gerekirken sıfatı olmayan kişiye karşı açılan davanın esası incelenerek yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış kararın bozulması gerekmiştir. Kabule göre de; hükme dayanak alınan 28.12.2005 günlü krokide muaraza konusu yer LPG yakıt pompası ve LPG yakıt deposu olarak işaretlenmiş, davalının bu iki yerdeki muarazasının menine karar verilmesi gerekir iken 930 parselin tamamında muarazası varmışcasına elatmanın önlenmesine karar verilmesi yanlıştır.