Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2006/7125 K.2006/8447

Davacı vekili tarafından, davalı aleyhine 17.5.2005 gününde verilen dilekçe ile intifa hakkına elatmanın önlenmesi istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 14.2.2000 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

KARAR

Davacı şirket çekişme konusu taşınmaz üzerinde yararlarına intifa hakkın bulunduğu halde davalı şirketin yersiz olarak muaraza çıkardığını, oluşan muarazanın önlenmesi ile haksız işgal tazminatı ödetilmesini istemiştir.

Davalı şirket kendilerine husumet yöneltilemeyeceğini savunmuş, mahkemece davacının intifa hakkı bulunan taşınmaz üzerindeki davalının haksız elatmasının önlenmesine karar verilmiş, hükmü davalı şirket temyiz etmiştir.

Kısaca söylemek gerekirse davadaki istem, tesis olunan intifa hakkına dayalı elatmanın önlenmesine ilişkindir. İntifa hakkı; başkasına ait bir eşya, hak veya mal varlığı üzerinde belirli bir kişiye tam olarak yararlanma olanağını sağlayan bir irtifak türüdür. Kuşkusuz intifa hakkı sahibinin eşya üzeride oluşan saldırının kaldırılmasını istemesi olanaklarıdır. Bu isteği ise intifa hakkı sahibinin hakkı üzerinde muaraza çıkartan yana dava açılarak yöneltmesi gerekir. Başka bir deyişle, davadaki hasım intifa hakkı sahibinin o eşyadan tam yararlanma hakkını engelleyen kişidir.

Somut olaya gelince; davacı şirket ile dava dışı ...Tarım Petrol İnşaat Tur.San.Tic.Ltd.Şti. arasında bayilik sözleşmesi bulunmaktadır. İntifa hakkı sahibi davacı şirket bu hakkın kendisine sağladığı kullanımı bayilik sözleşmesi ile ...Tarım Petrol İnşaat Tur.San.Tic.Ltd.Şti. devretmiştir. Dava konusu taşınmaz üzerindeki petrol istasyonunun işletmesi dava dışı ...Tarım Petrol İnşaat Tur.San.Tic.Ltd.Şti. aittir.

Yapılan keşif ve çizilen krokiye göre dava dışı şirket davalı bu parsel üzerinde davalı şirkete ait LPG ürününü de pazarlamakta ve taşınmaz üzerinde yakıt pompası ile LPG yakıt deposu bulundurmaktadır. Görülüyor ki, davalı şirketin davacının intifa hakkı sahibi olduğu petrol istasyonuna aktif bir elatması yoktur. Burada davalıya ait LPG ürününü pazarlayan ve bayilik sözleşmesine aykırı davranan yan ...Tarım Petrol İnşaat Tur.San.Tic.Ltd.Şti. dir.

Davacı ...Tarım Petrol İnşaat Tur.San.Tic.Ltd.Şti. aleyhine açacağı davada bayilik sözleşmesine dayanarak anılan şirketin ... Tic.San.A.Ş. ürünlerini pazarlamak suretiyle muarazasının giderilmesini isteyebilirse de hakka aktif elatması olmayan davalı şirketten bu talepte bulunamaz.

İnceleme konusu davada davalı şirketin davalı olma sıfatı bulunmadığından davacıya karşı davalının ürünlerini pazarlamak suretiyle bayilik sözleşmesine aykırı davranan tarafın ihbar olunan şirket olması ve davanın bu şirkete yöneltilmesi gerekirken sıfatı olmayan kişiye karşı açılan davanın esası incelenerek yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış kararın bozulması gerekmiştir.

Kabule göre de; elatmanın önlenmesi davalarında elatılan yerin ve ne şekilde elatıldığının taşınmaz başında yapılacak keşifte belirlenmesi keşfi izlemeye yeterli bilirkişi raporu alınması ve saptanan elatma ve elatma şeklinin hazırlanan bilirkişi raporu ve krokiye göre giderilmesine karar verilmesi gerekirken, bu yönde bir araştırma yapılmadan taşınmazın tamamına elatma varmışcasına hüküm kurulması yanlıştır.