Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2006/727 K.2006/2136

Davacılar vekili tarafından, davalılar aleyhine 25.6.1999 gününde verilen dilekçe ile geçit hakkı kurulması istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 13.9.2005 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı ... tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

KARAR

Dava, Türk Medeni Kanunu’nun 747 (önceki Medeni Kanunu’nun 671.) maddesine dayanılarak açılmış geçit hakkı kurulması istemine ilişkindir. Ülkemizde arazi düzenlenmesinin sağlıklı bir yapıya kavuşmamış olması ve her taşınmazın yol ihtiyacına cevap verilmemesi geçit davalarının nedenidir. Geçit hakkı verilmesiyle genel yola bağlantısı olmayan veya yolu bulunsa bile bu yol ile ihtiyacı karşılanamayan taşınmazın genel yolla kesintisiz bağlantısı sağlanır. Uygulama ve doktrinde genellikle bunlardan ilkine mutlak geçit ihtiyaç veya geçit yoksunluğu, ikincisine de nisbi geçit ihtiyacı ya da geçit yetersizliği denilmektedir.

Geçit hakkı verilmesine ilişkin davalarda bu hak taşınmaz leh ve aleyhine kurulacağından leh ve aleyhine geçit istenen taşınmaz maliklerinin tamamının davada yer alması zorunludur. Ancak, yararına geçit istenen taşınmaz müşterek mülkiyete konu ise dava paydaşlardan biri veya birkaçı tarafından açılabilir.Geçit ihtiyacı olan kişi davasını öncelikle taşınmazların mülkiyet ve yol durumuna göre en uygun taşınmaz malikine karşı ve daha sonra bundan en az zarar görecek olana yöneltmelidir.

Somut olayda; Davacı, 612, 613 ve 597 parsel sayılı taşınmazları yararına davalılara ait 595 ve 596 parsel sayılı taşınmazlardan geçit kurulmasını istemiş, mahkemece 595 ve 596 parsel sayılı taşınmazlardan geçit kurulmasına karar verilmiş, ancak; hangi parseller yararına geçit kurulduğu hükümde yazılmamıştır.

Az yukarıda açıklandığı gibi , geçit hakkı taşınmazların leh ve aleyhine kurulur. Davalılara ait 595 ve 596 parsel sayılı taşınmazlar aleyhine kurulan geçidin hangi taşınmazlar yararına kurulduğunun hükümde yazılmaması doğru olmadığından karar bozulmalıdır.