Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2006/7286 K.2006/9906

Davacı ... vekili tarafından, davalılar aleyhine 31.5.2004 gününde verilen dilekçe ile yükleniciden konut alımı nedeniyle tapu iptali ve tescil istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 21.3.2006 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı.... İnşaat Tah.Tic.Ltd.Şti. vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne duruşma isteğinin değerden reddine karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

KARAR

Davacı, davalı yüklenicinin arsa sahipleri ile yaptığı 29.12.1994 tarihli düzenleme şeklinde gayrimenkul satış vaadi ve daire karşılığı inşaat sözleşmesi uyarınca arsa sahipleri... ’in edimi karşılığı yükleniciye bıraktıkları 17 nolu bağımsız bölümü 16.10.2001 tarihli satış vaadi sözleşmesi ile satın aldığını ileri sürerek tapu iptali tescil isteğinde bulunmuştur.

Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hükmü davalı yüklenici temyiz etmiştir.

Dava, arsa payı devri karşılığı inşaat yapım sözleşmesi uyarınca yükleniciye bırakılması kararlaştırılan bağımsız bölümün temlik alınması nedeniyle kişisel hakka dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

Arsa payı devri karşılığı inşaat yapım sözleşmeleri taraflarına karşılıklı hak ve borçlar yükler. Öncelikle üzerine inşaat yapılacak arsayı yükleniciye teslim etmesi gereken arsa sahibi, yüklenicinin karşı edimini yerine getirmesinden sonra da yükleniciye sözleşmeye uygun arsa veya kurulmuşsa kat irtifak tapusunu devretmekle yükümlüdür. Yüklenicinin temel borcu ise eseri (binayı) meydana getirmektir. Bir bina inşasından maksat, o yapının sözleşmeye, fen kurallarına ve amacına uygun imal edilmesidir. İşte, yüklenici bu nitelikleri taşıyan bir bina meydana getirmişse, sözleşmede aksine hüküm bulunmayan hallerde yapının arsa sahibine tesliminde, sözleşmede ayrık hüküm varsa teslimden önce ve ancak sözleşme koşullarına uygun oranda arsa payı

veya bağımsız bölümün tescilini isteyebilir.

Bu tür davalarda husumetin arsa sahibi ve yükleniciye karşı birlikte yöneltilmesi gerekir. Zira, arsa payı devri karşılığı inşaat yapım sözleşmelerinde, yükleniciye düşen davranış yükümü bir süreye yaygın olmasına rağmen, alacaklı arsa sahibi açısından ifa her şeyin tamamlandığı inşaatın teslim edildiği anda doğar. Diğer bir anlatımla, arsa payı devri karşılığı inşaat sözleşmeleri ani edimli sözleşmelerdendir.

Bu nedenle de, yüklenici yukarıda açıklandığı şekilde edim yükümünü yerine getirmeden ifayı gerçekleştirmiş sayılmaz ve arsa sahibine karşı edim yükümlülüğü devam eder.

Hal böyle olunca da, yükleniciden kişisel hakkını temlik alan kişilerin açacağı tapu iptali ve tescil davalarında, yüklenicinin kişisel hak kazanıp kazanmadığı, diğer bir anlatımla, arsa sahibinden karşı edimin yerine getirilmesini isteme hakkının doğup doğmadığı yukarıda açıklanan yöntemle araştırılacağından, arsa payı devri karşılığı inşaat yapım sözleşmesinin taraflarının tamamının davada yer alması zorunludur.

Somut olayda, davacıya kişisel hak temlikinde bulunan yüklenici 29.12.1994 tarihli düzenleme şeklinde gayrimenkul satış vaadi ve daire karşılığı inşaat sözleşmesi ile arsa sahipleri ...’e eksiksiz ve kusursuz biçimde eser teslim etme yükümlülüğü altına girmiştir. Davacıya temlik edilen kişisel hakka konu bağımsız bölümün, arsa sahiplerinden biri adına tescil edilmiş olması, yüklenicinin diğer arsa sahiplerine olan edim borcundan kurtulduğu anlamına gelmez.

O halde, mahkemece, yüklenicinin temlik ettiği kişisel hakkını kazanıp kazanmadığının eser sözleşmesinin tarafı olan diğer arsa sahiplerinin de yer aldığı bir davada incelenerek belirlenmesi zorunlu bulunduğundan, usulünce taraf teşkili sağlanmadan işin esası hakkında karar verilmesi doğru görülmemiş, hükmün bozulması gerekmiştir.