Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2007/1175 K.2007/3478

Davacı vekili tarafından, davalı aleyhine 25.10.2000 gününde verilen dilekçe ile tapu iptali ve tescil istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın reddine dair verilen 08.05.2001 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne, duruşma isteğinin tebliğ gideri olmadığından reddine karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

KARAR

Dava, Türk Medeni Kanununun 724. maddesine dayanılarak açılmış tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

Mahkemece, iyiniyet koşulu gerçekleşmediğinden davanın reddine karar verilmiştir.

Hükmü, davacı temyiz etmiştir.

Kural olarak, Türk Medeni Kanununun 684 ve 718. maddeleri gereğince yapı üzerinde bulunduğu taşınmazın tamamlayıcı parçası (mütemmim cüzü) haline gelir ve o taşınmazın mülkiyetine tabi olur. Ancak, yasa koyucu somut olayda olduğu gibi bazı özel durumlara değer tanımış, taşınmaz maliki ile yapıyı yapan kişi arasındaki ilişkiyi keserek yapı sahibine koşulların varlığı halinde yapı sebebiyle temliken tescil isteme yetkisi vermiştir.

Dosyada yer alan bilirkişi raporuna göre yapı kıymetinin evin bulunduğu alan ve zorunlu yararlanma alanına nazaran daha fazla olduğu anlaşılmaktadır. Ancak, bu davanın kabulünde önemli olan mahkemece isabetli olarak saptandığı üzere malzeme sahibinin iyi niyetli olup olmadığıdır.

Davada davacı kayıt maliklerinden ...’ın eşi ...’in kendisine yaptığı satış dışında eski Medeni Kanununun 639. maddesine göre açtığı tescil davası sonucu kazandığı 17.12.1970 tarih 5 numaralı tapu kaydına da dayanmıştır. Gerçekten, davacının kaydı sonradan açılan davada iptal edilse de mahkeme hükmü ile kazandığı görülmektedir.

Türk Medeni Kanunu’nun 724.maddesi hükmünden açıkça anlaşıldığı üzere, taşınmaz mülkiyetinin yapı sahibine verilebilmesi için öncelikli koşul iyiniyettir. Öngörülen iyiniyetin Türk Medeni Kanunun 3.maddesinde hükme bağlanan subjektif iyiniyet olduğunda da kuşku yoktur.

Bu kural malzeme sahibinin, elattığı taşınmazın başkasının mülkü olduğunu bilmemesini veya beklenen tüm dikkat ve özeni göstermesine karşın bilebilecek durumda olmamasını, ya da yapıyı yapmakta haklı bir sebebinin bulunmasını ifade eder. Malzeme malikinin tescil istemi ile açtığı davada iyiniyetin varlığı iddia ve savunmaya bakılmaksızın mahkemece re’sen araştırılmalıdır.

Ne var ki, 14.02.1951 tarih 17/1 sayılı İçtihatları Birleştirme Kararında belirtildiği gibi olay ve karinelerden, durumun özelliklerine göre kendisinden beklenen dikkat ve özeni göstermemiş olduğu açık bulunan malzeme sahibinin temliken tescil talebinde bulunması mümkün değildir. Çünkü, bu gibi durumlarda kötüniyet karşı tarafın ispatı gerekmeden belirlenmiş olur. Ayrıca iyiniyet inşaatın başladığı andan tamamlandığı ana kadar devam etmelidir.

Mahkemece, 17.4.2001 tarihinde yapılan keşifte dinlenen mahalli bilirkişi ... ... dava konusu yapının davacı tarafından 1973 yılında tamamlandığını söylediğine göre yapının davacının 17.12.1970 tarihli tapunun kazanılmasından sonra yapıldığını gösterir. Dolayısıyla, davacı başkasının arazisine binayı mülkiyeti kazandıktan sonra yapmaya başladığından iyiniyetli kabul edilebilir. Mahkemece, iyi niyete ilişkin delillerin yanılgılı değerlendirilmesi doğru olmamıştır.

Temliken tescil davalarında davanın kabulünde aranan diğer bir koşulda, yapıyı yapanın (malzeme malikinin) taşınmaz malikine uygun bir bedel ödemesidir. Mevcut uyuşmazlıkta davacı davalılara ait arazi üzerine yaptığı evin oturduğu alan ile bunun zorunlu kullanma alanının tescilini isteyebileceğinden, arsanın yüzölçümü bulunarak bunun dava tarihindeki rayiçide arazi sahiplerine ödenmelidir.

Diğer taraftan, her ne kadar bilirkişiler taşınmazın bulunduğu alanın imar planında spor sahasında kaldığını söylemişlerse de bu durumun gerçekliği belediyeden imar planı getirtilerek uygulama ile doğrulanmamıştır. Bu eksiklik tamamlanmalı, ifraz durumu yetkili belediyeden taşınmazın krokisi tanzim ettirilerek sorulmalı, ifraz olanağı varsa bedele ilişkin koşul davacıya yerine getirtilerek istem hüküm altına alınmalı, aksi takdirde dava şimdiki gibi red olunmalıdır.

Bütün bu yönler üzerinde durulmadan eksik araştırma ve inceleme sonucu davanın yazılı şekilde hükme bağlanması doğru olmadığından karar bozulmalıdır.