Dava, Tapu Kadastro Genel Müdürlüğü ve ilgili Tapu Sicil Müdürlüğü tarafından 12.10.1993 tarihinde yapıldığı halde tapu siciline tescil edilmeyen ipotek aktinin 15.12.1995 tarihinde muvafakat edilmesi üzerine tapuya 12.10.1993 tarihinden geçerli ipotek akti biçiminde tescil edildiği iddiası ile yolsuz ipotek sözleşmesinin terkini teminen açılmıştır.
Mahkemece dava reddedilmiş, kararı davacı temyiz etmiştir.
Dava düzeltmelere ilişkin Tapu Sicil Tüzüğünün 85 ve devamı maddelerine dayanılarak açılmıştır. Tüzüğün bu hükmüne göre düzeltmeden amaç tapu kütüğü, yevmiye defteri ve yardımcı sicillerde belgelerine aykırı olarak tescil edilmiş veya yazılmış bir kaydın belgelerine uygun olarak düzeltilmesi işlemidir. Aşağıda sözü edileceği üzere, ipotek iki tarafın sözleşme ile tesis ettiği bir işlem olduğundan davanın ipotek sözleşmesinin taraflarınca açılması gerekir.
Zira, ipotek sözleşmesi ile leh ve aleyhine durum yaratılan sözleşmenin tarafı olanlardır. Davacı ... Sicil Müdürlüğü yada Tapu Kadastro Genel Müdürlüğü ipotek sözleşmesine taraf olmadığından Tapu Sicil Tüzüğünün 85.maddesine sığınarak sözleşmenin bir taraf lehine veya aleyhine durum yarattığı iddiası ile düzeltme talebinde bulunamaz.
Mahkemece aktif dava ehliyeti olmayan ve somut olay icabı Tapu Sicil Tüzüğünün 85.maddesinin verdiği yetkiye dayanma olanağı bulunmayan davacının isteminin bu nedenle reddi gerekirken davanın yazılı bazı gerekçelerle reddi doğru değildir.
Kabul şekline göre de;
İpotek, taşınmaz rehnini ifade eder ve doğmuş yada ilerde doğacak
alacak için taşınmazı borçlandıran bir işlemdir. Tapu Sicil Tüzüğünün 30 ve devamı maddeleri ile Türk Medeni Kanununun 882.maddesi hükmünce ipoteğin tapu memuru huzurunda düzenlenen resmi sözleşme ile kurulması gerekir. Daha sonra da işlem ilgilileri tarafından talep edilmesi üzerine resmi senedin tapu siciline tescili ile tekemmül eder.
Taşınmazı borçlandıran bir sözleşme olması nedeniyle sözleşme hukukunda egemen olan genel ilkeler ipotek aktinin kurulması aşamasında da gözetilmelidir. Borçlar Kanununun 1.maddesi hükmüne göre sözleşme iki tarafın karşılıklı ve birbirine uygun suretle rızalarını beyan etmeleri ile kurulur. Ancak, diğer sözleşmelerden farklı olarak resmi biçimde düzenlenmesi zorunlu olan sözleşmelerin yapılışı sırasında iki taraf yasanın görevlendirdiği memur önünde aynı anda bulunmalı, birbirlerine uygun iradelerini aynı anda açıklamalıdır. Yoksa sözleşme meydana gelmiş sayılmaz.
Somut olaya gelince;
12.10.1993 tarihinde resmi memur tarafından düzenlendiği anlaşılan sözleşmede imzaları bulunması gereken taraflardan bir kısmının aynı anda resmi memur huzurunda bulunarak iradelerini açıklamadığı imzalarının da bulunmadığı görülmektedir. Az yukarıda sözü edildiği üzere, sözleşmenin yöntemince yapıldığından söz etme olanağı yoktur. Esasen yok hükmünde olan sözleşmeye sonradan tek taraflı irade beyanı ile icazet verilerek hayatiyet kazandırılamayacağından 15.12.1995 tarihli davalılardan ... Kişnişci’nin 12.10.1993 günlü sözleşmeye geçerlilik kazandırma iradesi de hüküm ve sonuç meydana getirmez. Mahkemece davanın açıklanan olgular nedeniyle reddi gerekirken değişik bazı nedenlerle reddi sonuç olarak doğrudur.
Yapılan yargılamaya, toplanan delillere ve tüm dosya kapsamına göre davacıların bütün temyiz itirazlarının reddi ile sonucu bakımından usul ve yasaya uygun hükmün gerekçesinin yukarıda yazılı olduğu şekilde değiştirilerek düzeltilmesine, temyiz olunan kararın HUMK.nun 438/son maddesince gerekçesi DÜZELTİLMİŞ bu şekli ile ONANMASINA, peşin harcın istek halinde yatırana iadesine 10.5.2007 tarihinde oybirliği ile karar verildi.