Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2007/2456 K.2007/3554

Davacılar vekili tarafından, davalı aleyhine 1.1.2006 gününde verilen dilekçe ile geçit hakkı istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın reddine dair verilen 24.1.2007 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davacılar vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

KARAR

Davacılar, genel yola çıkışı olmayan 1150 parsel sayılı taşınmazları lehine, davalıya ait 1145 parsel sayılı taşınmazdan geçit hakkı kurulmasını istemişler; davalı, 1145 parsel sayılı taşınmazı üzerinden geçit kurulduğunda taşınmazının inşaat sahasının azalacağını ayrıca davacıların 1150 parsel sayılı taşınmazlarına 1151 parsel üzerinden genel yola çıkacak geçitlerinin bulunduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, fen bilirkişisi krokisinde (A) harfi ile gösterilen 1151 parsel sayılı taşınmaz üzerindeki yerden, davacıların 1150 parsel sayılı taşınmazına yaya geçidinin bulunduğu gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiş, hükmü davacılar vekili temyize getirmiştir.

Dava, Türk Medeni Kanunu’nun 747 ( önceki Medeni Kanunu’nun 671.) maddesine dayanılarak açılmış geçit hakkı kurulması istemine ilişkindir. Ülkemizde arazi düzenlenmesinin sağlıklı bir yapıya kavuşmamış olması ve her taşınmazın yol ihtiyacına cevap verilmemesi geçit davalarının nedenidir. Geçit hakkı verilmesiyle genel yola bağlantısı olmayan veya yolu bulunsa bile bu yol ile ihtiyacı karşılanamayan taşınmazın genel yolla kesintisiz bağlantısı sağlanır. Uygulama ve doktrinde genellikle bunlardan ilkine mutlak geçit ihtiyacı veya geçit yoksunluğu, ikincisine de nisbi geçit ihtiyacı ya da geçit yetersizliği denilmektedir.

Somut olaya gelince; davacılara ait 1150 parsel sayılı taşınmazın çevrede bulunan genel yollara irtibatlı olmadığı ve mutlak geçit ihtiyacı içersinde olduğu açıktır. Dava reddedilirken davacı taşınmazının doğu bitişiğinde yer alan 1151 parsel numaralı taşınmaz içersinde yapılı binanın zemin katında yer alan ve (A) harfi ile işaretlenen 1,25 mt. genişliğindeki koridorun davacı parsel için yeterli geçidi oluşturduğu kabulü ile istemin reddine karar verilmiştir.

1151 parsel üzerinde yapılı binanın geçide uygun denilen yerinin yasanın aradığı anlamda davacı yanı koruyacak bir güvencesi bulunmayan geçici geçit yeri olduğu açıktır. Kaldı ki bu geçidin yer aldığı binanın şimdiki maliklerinin davacı yana sağladığı rızayı her zaman kaldırmaları da mümkün bulunduğundan, davacı yanın taşınmaz için başka bir yönden genel yola ulaşacağı geçide ihtiyacının varlığını kabul etmek gerekir.

Davalı adına kayıtlı 1145 parsel numaralı taşınmaza kuzey istikametinden imar yolunun ulaştığı keşfende belirlendiğine göre boyutları 03.07.2006 tarihli krokiye işlenmiş (B) harfi ile işaretli bölümün, 1150 parsele güneyden ulaştığı ve fakat açılmadığı anlaşılan imar yolunun açılmasına kadar geçit yeri olarak verilmesinde yasaya aykırı bir yön oluşmayacağından, bu yer için belirlenen iki ayrı değerin uzlaştırıcı bir rapor ile kabul edilebilir rayiç değere ulaşıldıktan sonra davacı tarafça yatırılması halinde davanın kabulüne karar verilecek yerde yazılı gerekçe ile davanın reddi doğru görülmemiş hükmün bozulması gerekmiştir.