Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2007/3605 K.2007/5393

Davacı vekili tarafından, davalı aleyhine 14.11.2003 gününde verilen dilekçe ile istirdat istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kısmen kabulüne dair verilen 8.3.3005 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı ve davalı vekilleri tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

KARAR

Dava, düzenlemesi Borçlar Kanununun 270 ve devamı maddelerinde yapılan hasılat kira ilişkisine dayalı istirdat istemine ilişkindir.

Davalı davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece istek kısmen kabul edilmiş, hükmü taraflar temyiz etmiştir.

Yanlar arasındaki 14.12.1993 başlangıç tarihli hasılat kira sözleşmesi 2 yıl sürelidir. Bu dönem için kararlaştırılan kira parası ise aylık 5250 Amerikan Dolarıdır. Yanlar sözleşmenin feshini ihbar etmediklerinden somut uyuşmazlığa uygulanması zorunlu Borçlar Kanununun 287.maddesi hükmünce sözleşme birer senelik dönemlerle yenilenmiş sayılır. Sözleşme ayakta bulunduğuna göre kira parasının saptanmasında, dolayısıyla uyuşmazlığın çözümünde kira sözleşmesi hükümlerine bakmak gerekecektir.

14.12.1993 günlü sözleşmenin 34.maddesi aynen “kira süresi bitiminde sözleşmenin uzatılması halinde aylık kira bedeline amerikan doları üzerinden %5 oranında artış uygulanacaktır” hükmü yer aldığından davalı kiralayanın yeni kira döneminde fark olarak icra takibine konu yaptığı 4260 Amerikan Dolarının yerinde olup olmadığının denetlenmesi ancak bu hükmün uygulanması ile yapılabilir.

Taraflar arasında 14.12.2001 tarihinden başlayacak kira parasının bu tarihten önceki dönemde 8510 Amerikan Doları olduğu ve yanların 14.12.2001 tarihinden önceki dönemde 8510 Amerikan Doları aylık kira ödenmesinde çekişmeleri bulunmadığına göre yeni kira döneminin başladığı 14.12.2001 tarihi ile icra takip talepnamesinde takip konusu yapılan 13.10.2002 tarihleri arasındaki kira parasını saptanmasında sözleşmenin 34.maddesinin uygulanması gerekir.

Buna göre en son dönemde ödenen ihtilafsız aylık 8510 Amerikan Doları kira parasının %5 oranında artırılması gerekecektir. Bu miktar ise 425.5 Amerikan Doları x 10 ay= 4255 Amerikan Dolarından ibarettir. Hal böyle olunca, davacının kira parası olarak istirdatını isteyebileceği miktar 5 dolar ve bunun işlemiş faizi olarak ödenen miktardan ibarettir.

Davanın yapılan hesaplama yöntemine uygun hüküm altına alınması yerine orta yerde feshi ihbar edilmeyerek uzamış kira sözleşmesi olduğu, hesaplamanın sözleşme hükmüne göre yapılması zorunluluğu bir yana bırakılarak ortada bir kira tespit davası varmış gibi hüküm kurulması doğru değildir.

Karar açıklanan nedenlerle bozulmalıdır.