Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2007/6964 K.2007/7778

Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 13.11.2001 gününde verilen dilekçe ile mecra hakkı kurulması istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 27.12.2005 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı vekili ile davalı ... vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

KARAR

Davacı, 136 parsel sayılı taşınmazı yararına davalılara ait 489 ve 485 parsel sayılı taşınmazlardan mecra irtifakı kurulmasını istemiştir.

Mahkemece, davanın kabulü ile 136 parsel sayılı taşınmaz yararına 485 ve 564 ( eski 486 ) parsel sayılı taşınmazlardan geçit kurulmasına karar verilmiş ; hükmü, davacı vekili ile davalı ... vekilleri temyiz etmiştir.

Türk Medeni Kanunun 744. üncü maddesi uyarınca ‘ Her taşınmaz maliki zararın tamamının önceden ödenmesi koşuluyla su yolu, kurutma kanalı gaz ve benzerlerine ait boruların, elektrik hat ve kablolarının, başka yerden geçirilmeleri olanaksız veya aşırı ölçüde masraflı olduğu takdirde,kendi arazisinin altından veya üstünden geçirilmesine katlanmakla yükümlüdür...’

Mecra irtifakı kurulması istemine ilişkin davalarda, irtifak hakkı taşınmaz leh ve aleyhine kurulacağından, leh ve aleyhine irtifak hakkı kurulması istenen taşınmaz maliklerinin tamamının davada yer alması zorunludur.Ancak, yararına mecra irtifakı kurulacak taşınmaz müşterek mülkiyete konu ise, dava paydaşlardan biri veya birkaçı tarafından açılabilir.

Mecra irtifakı kurulması isteğine ilişkin davalarda, istemin özelliği gereği en uygun yerin aranması ilkesinin geçerli olması ve bu davaların bir irtifak

hakkı olmakla birlikte özünü komşuluk hukuku ilkelerinden alması nedeniyle ;

Öncelikle davacının mecra ihtiyacının bulunup bulunmadığı saptanmalıdır. İhtiyacın saptanması halinde de, çevre taşınmazların tamamının üzerinde irtifak hakkı kurmaya elverişli olup olmadığı incelenip, hukukun genel bir ilkesi olan fedakarlığın denkleştirilmesi ilkesi uyarınca taraf yararları da gözetilerek, en az masrafı gerektiren ve bundan da en az zarar görecek kişi taşınmazı üzerinden mecra irtifakının bağlanacağı su, elektirik, gaz ve benzerine ait yol ya da kaynak ile yararına mecra hakkı kurulan taşınmaz arasında kesintisiz bağlantı sağlayacak şekilde kurulmalıdır. Ayrıca mecranın niteliği nasıl ve hangi araçlarla geçirileceği, ayrıca belirlenerek kararda gösterilmelidir.

Somut olayda. Aleyhine mecra irtifakı kurulan 564 ( eski 486 ) parsel sayılı taşınmaz aleyhine usulüne uygun açılmış bir dava bulunmadığı gibi 485 ve 564 ( eski 486) parsel sayılı taşınmazın müşterek maliklerinden ... davada taraf olarak yer almamıştır.

Mecra irtifakı kurulması istemine ilişkin davalarda az yukarıda da açıklandığı gibi, irtifak hakkı taşınmaz leh ve aleyhine kurulacağından , leh ve aleyhine irtifak hakkı kurulması istenen taşınmaz maliklerinin tamamının davada yer alması zorunludur.

Bu nedenle, mahkemece, ... usulünce davaya dahil edilmeli, 564 ( eski 486 ) parsel sayılı taşınmaz malikleri hakkında ya usulünce ayrı bir dava açılmalı ve eldeki dava ile birleştirilmeli ya da usul ekonomisi açısından harcı da verilmek suretiyle aynı davaya dahil edilmeleri sağlanmalıdır. 485 ve 564 parsel sayılı taşınmaz maliklerinin aynı olması 564 parsel aleyhine dava açılmamasını ve bu kuralın bertaraf edilmesini gerektirmez.

Mahkemece taraf teşkilindeki eksiklik tamamlanmadan davaya devamla yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmadığından karar bozulmalıdır.