Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2007/7943 K.2007/8531

Davacı tarafından, davalılar aleyhine 5.1.2006 gününde verilen dilekçe ile geçit hakkı tesisi istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 23.1.2007 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı ... vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

KARAR

Davacı 5.1.2006 tarihli dilekçesi ile 14 sayılı parseli lehine davalı adına kayıtlı 15 sayılı parselden geçit hakkı tesisini istemiştir.

Davalı vekili davacının komşusu ve daha büyük olan 13 sayılı parselden yola çıkışının bulunduğunu beyan ile davanın reddini savunmuştur. 5.5.2006 tarihli keşif sonucu keşif rapor ve krokilerine göre davalı 15 sayılı parsel sınırından A harfli 70.12 m2 lik yerden yine dava dışı 13 sayılı parselin sınırından B harfli 69.35 m2 lik yerden geçit tesisinin mümkün olduğunun beyan edilmesi üzerine harçsız bir dilekçe ile 13 sayılı parsel malikleri davacı tarafından davaya katılmıştır.

13 sayılı parselin 1/3 paydaşları ... ile ... davanın reddini savunmuşlardır. Mahkemece her iki parsel üzerinden de davacının yola çıkış imkanı bulunduğu, ancak davacının yıllardır kullanmış olduğu nedeniyle 15 sayılı parsel üzerinden davanın kabulüne, 85.19 YTl. bedel karşılığında davacı 14 sayılı parseline 8.5.2006 tarihli krokide belirtilen şekilde davalı 15 sayılı parsel üzerinden üst hakkı tesisine, yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmiştir.

Davalı 15 sayılı parsel maliki ... vekili kararı temyiz etmiştir.

Dava Türk Medeni Kanununun 747.maddesine göre açılmış geçit hakkı tesisine ilişkindir. Geçit hakkı tesisi davalarında davacının subjektif arzularına göre değil objektif esaslara uygun araştırma yapılması, taşınmaz mülkiyetinin sınırlandırılması konusunda genel bir ilke olan fedakarlığın denkleştirilmesi ilkesinin gözetilmesi gerekir.

Zira Medeni Kanunun 747.maddesinin öngörmüş olduğu geçit haklarının en az zarar görecek yerden verilmesi ve en zarar görecek kişiye karşı bu hakkın kullanılması gerektiği ilkesinin kötüye kullanılmaması gerekir. Somut olayda davalı 15 sayılı parsel dahili davalı 13 sayılı parselden çok küçük olduğu gibi 15 sayılı parselin tapu müzekkeresi ekinde gönderilen tapu kaydı da 12 sayılı parsele ait olduğu görülmektedir.

Bu durumda öncelikle davalı 15 sayılı parselin tapu kaydı getirtilip ayrıca usulüne uygun harcı da verilmek suretiyle 13 sayılı parsel hakkında da davacı tarafından dava açıldıktan sonra geçidin daha büyük olan 13 sayılı parselden kurulması veya 13 ve 15 sayılı parsellerin ortak sınırından kurulması hususunun araştırılması gerekir. Bu yönler gözetilmeden yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmadığından hükmün bozulması gerekmiştir.

Kabule göre de; Türk Medeni Kanununun 747.maddesi gereğince geçit hakkı kurulması gerekirken üst hakkı tesisine karar verilmesi yasaya aykırı olduğu gibi hüküm tarihine yakın tespit edilecek geçit bedelinin Mahkeme veznesine karardan önce depo ettirilmesi bu suretle yükümlü taşınmaz malikinin mağduriyetinin önlenmesi gerekir.