Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2008/1177 K.2008/1437

Davacılar vekili tarafından, davalı aleyhine, davalı vekili tarafından davacılar aleyhine 06.02.2006 ve 20.10.2005 gününde verilen dilekçeler ile geçit hakkı tesisi, birleştirilen davada müdahalenin önlenmesi ve kal istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; geçit hakkı tesisi davasının kabulüne, birleştirilen müdahalenin önlenmesi davasının kısmen kabulüne dair verilen 30.05.2007 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi taraflar vekillerince istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

_K A R A R_

Davacı 19 parsel sayılı taşınmaz malikleri, mülkiyetindeki binanın ... katının ana yola çıkışını teminen 22 parsel sayılı taşımazdan geçit hakkı kurulmasını istemiştir.

Birleşen davanın davacısı 22 parsel maliki ise çap kaydındaki davacının merdiven olarak kullandığı yere vaki elatmanın kal suretiyle önlenmesi talebinde bulunmuştur.

Mahkemece, bilirkişinin 18.09.2006 tarihli rapor ve krokisinde kırmızı ile işaretlenen 1.68 m2 alanındaki 22 parselden davacıların 19 parsel lehine geçit hakkı tesisine ve kurulan geçidin tapuya tesciline, birleştirilen davanın kısmen kabulü ile 22 parselin 1.68 m2 yüzölçümündeki yere davalıların ahşaptan ve davacının ... yeri görünümünü bozacak şekilde korkuluk yapmak suretiyle elatmalarının önlenmesine fazla istemin reddine karar verilmiştir.

Hükmü taraflar temyiz etmiştir.

1-Dosyada yer alan 19 ve 22 numaralı taşınmazlara ait tapu kayıt örneğin den hem 19 hem de 22 parselin «korunması gerekli kültür varlığı» olduğu anlaşılmaktadır. Dolayısıyla, uyuşmazlığın çözümünde 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu hükümlerinin gözetilmesi zorunludur.

Anılan yasanın 3. maddesinde yapılan tanıma göre «Tabiat varlıkları» jeolojik devirlerle tarih öncesi ve tarihi devirlere ait olup, ender bulunmaları veya özellikleri ve güzellikleri bakımından korunması gerektiği yer üstünde, yer altında veya su altında bulunan değerlerdir. 2863 sayılı kanununun 5. maddesine göre de bu tür yerler Devlet malı niteliğindedir.

Kanunun 9. maddesi hükmüne göre de Koruma Yüksek Kurulu’nun ilke kararları çerçevesinde Koruma Bölge Kurullarınca alınan kararlara aykırı olarak, korunması gerekli taşınmaz Kültür ve Tabiat Varlıkları ve koruma alanları ile sit alanlarında inşai ve fiziki müdahalede bulunulamaz. Bunlar yeniden kullanıma açılamaz veya kullanımları değiştirilemez. Esaslı onarım, inşaat, tesisat, sondaj, kısmen veya tamamen yıkma, yakma, kazı veya benzeri işler inşai ve fiziki müdahale sayılır.

Görülüyor ki, bilirkişinin 18.09.2006 tarihli krokisinde kırmızı ile boyanan ve tabiat varlığı olarak nitelendirilen yasa uyarınca da Devlet malı hükmünde bulunan merdiven üzerinde 19 parsel maliki davacılar yararına kullanımını değiştirecek nitelikte geçit tesisi olanağı bulunmamaktadır. Böyle olunca; davacıların geçide ilişkin istemlerinin reddi gerekir.

Davalı 22 parsel sayılı taşımaz malikinin bütün bu hususları amaçlayan temyiz itirazları yerinde görüldüğünden, hüküm davalı ve birleştirilen davanın davacısı yararına bozulmalıdır.

2-Yukarıdaki bozma nedenine göre 19 parsel maliki davacıların temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesi gerekmemiştir.