Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2008/12482 K.2008/14668

Davacılar vekili tarafından, davalı aleyhine 30.12.1999 gününde verilen dilekçe ile tapu iptali ve tescil istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın derdestlik sebebiyle reddine dair verilen 29.05.2001 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalılar vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

_K A R A R_

Davacılar, ıslah yoluyla 06.08.1991 günlü sözleşmeye dayanarak tapu iptali ve tescil isteminde bulunmuştur.

Davalı, istemin dayanağı olan senedin 24.10.1996 tarihinde açılan davada aynı yer asliye hukuk mahkemesinin 1996/281 esasında kayıtlı davanın konusu olduğunu belirterek derdestlik ilk itirazında bulunmuştur.

Mahkemece, açılan davanın derdestlik sebebiyle reddine karar verilmiştir.

Gerçekten; derdestlikten maksat bir davanın açılmış ve görülmekte olmasıdır. Derdestlik ilk itirazının ileri sürülmesiyle o taraf daha önce açılmış olup da görülmekte olan bir davanın bu defa yeniden açılmış olduğunu belirtir. Kuşkusuz derdestlik itirazının kabulü için her iki davanın taraflarının, konusunun ve dava sebebinin aynı olması gerekir.

Somut olayda da, eldeki davanın tarafları, konusu ve dava sebebi arasında birlik vardır. Kısaca ifade etmek gerekirse, davalı yanın derdestlik ilk itirazı yerindedir. Ancak;

Derdestlik itirazının kabulü yani aynı davanın diğer bir mahkemede “derdesti rüyet” olduğu sonucuna ulaşılırsa kurulacak hüküm “davanın derdestlik sebebiyle reddi” kararı değil, HUMK.nun 194. maddesi hükmünce “davanın açılmamış sayılmasına” karar vermek olmalıdır. Çünkü, davanın reddine karar verilmesinin hüküm ve sonuçları ile davanın

açılmamış sayılmasına karar verilmesinin hüküm ve sonuçları birbirlerinden tamamen farklıdır. Değinilen bu yön hükmün bozulmasını gerektirir ise de, düşülen yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç göstermediğinden, karar düzeltilerek onanmalıdır.