Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2008/15063 K.2009/573

Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 01.07.2005 gününde verilen dilekçe ile geçit ... tesisi istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 18.....2008 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı Hazine vekili ve ... tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

KARAR

Dava; davacının, maliki bulunduğu 1154 parsel sayılı taşınmazın ana yola bağlantısı olmadığını belirterek, davalılara ait 581, 582 ve 1155, 1147 parsel sayılı taşınmazlardan uygun bedel karşılığında geçit ... tesisi istemine ilişkindir.

Davalılar, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, davalılar ... ve Hazine aleyhine açılan davanın kabulü ile 1155, 582 ve 1147 parsel sayılı taşınmazlardan fen bilirkişisinin 03.10.2006 tarihli raporunda (A) harfi ile gösterilen 24,30 m2, (B) harfi ile gösterilen 11,23m2 ve (C) harfi ile gösterilen 126,30m2 olmak üzere toplam 161,87m2 üzerinden davacının maliki bulunduğu 1154 parsel lehine geçit ... tesisine karar verilmiştir.

Hükmü, davalılar ... ile Hazine vekili temyiz etmiştir.

1-Yapılan yargılamaya, toplanan delillere ve tüm dosya içeriğine göre davalılar ... ile Hazine'nin diğer temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Dava, ... Medeni Kanununun 747. maddesine dayanılarak açılmış geçit ... kurulması istemine ilişkindir. Mahkemece, davalılar ...'a ait 582 ve 1155 parsel sayılı taşınmazlarla Hazineye ait 1147 parsel sayılı taşınmazdan geçit ... kurulmasına karar verilmiş, ama bakiye harç ve yargılama giderinin ve de davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesap edilen 275.00 YTL. vekalet ücretinin davalılardan tahsili ile davacıya verilmesine karar verilmiştir.

Yargılama giderlerinin neler olduğu HUMK.nun 423. maddesinde sayılmıştır. Buna göre, vekalet ücreti de yargılama giderlerindendir (HUMK. m.423/6). Yargılama sonunda yargılama harç ve giderleri kural olarak davada haksız çıkan yani aleyhine hüküm kurulan tarafa yükletilir (HUMK. m.417/1). Davada haksız çıkan tarafa yükletilen yargılama giderleri hem davayı kazanan tarafın peşin olarak ödediği (HUMK. m.416), hem de Devlete ödenmesi gereken harç ve giderlerdir.

Yargılama giderlerinin usul hükümlerine göre davayı kaybeden tarafa yükletilmesinin temelinde davaya karşı çıkma ve davaya sebebiyet verme olgusu yatmaktadır. Zorunlu geçit davalarında ihtiyaç sahibi taşınmaz malikinin yolunun bulunmamasında ve ... ihtiyacının ortaya çıkmasında davalı veya davalıların kusurunun bulunduğundan söz edilemez.

Bu sınırlama kanundan doğmakta ve çoğu kere de ihtiyaç sahibi kişi başka herhangi bir girişimde bulunmadan yasanın kendisine tanıdığı bu haktan faydalanmak için dava yoluna başvurmaktadır. Bunun içindir ki; ... ihtiyacının doğmasında kusuru bulunmayan davalının davaya sebebiyet verdiğinden bahsedilemez. Geçit davalarında geçitle yükümlenen taşınmaz malikinin mülkiyet ... zaruret durumu ortadan kalkıncaya kadar sınırlanmaktadır.

Yükümlenen taşınmaz malikine bu sınırlama için belirlenen geçit bedelinin ödenmesine hükmedilirken öte yandan, yargılama giderlerinden sorumlu tutulması hakkaniyet ilkesine de aykırıdır.

Zorunlu geçit davalarında yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasının hakkaniyet ve bu davanın niteliği gereği olduğu nazara alınmadan vekalet ücreti ve yargılama giderinin davalıya ödettirilmesi doğru bulunmadığından hükmün bozulması gerekir ise de, bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden HUMK.nun 438/VII. maddesi gereğince düzeltilerek onanması gerekmiştir.