Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2008/15456 K.2009/657

Davacı vekili tarafından, davalı aleyhine 12.....2003 gününde verilen dilekçe ile geçit ... istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 01.07.2008 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı ... vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

KARAR

Davacı genel yola çıkışı bulunmayan 109 parsel sayılı taşınmazı lehine, davalılara ait 106, 107, 108, 110 ve 111 parsel sayılı taşınmazlardan geçit ... kurulmasını istemiştir. Davalılar, davanın reddini savunmuştur. Mahkemece 107 parsel sayılı taşınmazdan geçit ... tesisine karar verilmiş, hükmü davalı ... vekili temyiz etmiştir. 1-Yapılan yargılamaya, toplanan deliller ve tüm dosya içeriğine göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiş reddi gerekmiştir.

2-Dava, ... Medeni Kanunu’nun 747 maddesine dayanılarak açılmış geçit ... kurulması istemine ilişkindir. Saptanan geçit nedeniyle yükümlü taşınmaz malikine ödenmesi gereken bedel taşınmazın niteliği gözetilerek uzman bilirkişiler aracılığı ile objektif kriterler esas alınarak belirlenmelidir. Saptanacak bedel de hükümden önce depo ettirilmelidir.

Hemen belirtmek gerekir ki, bedelin saptanmasından sonra hüküm tarihine kadar taşınmazın değerinde önemli derecede değişim yaratabilecek uzunca bir süre geçmiş veya bedel tespitinden sonra yörede taşınmazın değerini artıracak değişiklikler meydana gelmiş olabilir.

Bu gibi durumlarda mülkiyet ... kısıtlanan taşınmaz malikinin mağduriyetine neden olmamak ve diğer tarafın hakkın kötüye kullanılması sonucunu doğuracak olası davranışlarını önlemek için hüküm tarihine yakın yeni bir değer tespiti yapılmalıdır.

Eldeki davada; dava, 12.....2003 tarihinde açılmış, hüküm 01.07.2008 tarihinde verilmiştir. Mahkemece ... ... mühendisi ... ...’ın 22.....2007 havale tarihli raporunda dava tarihine göre hesaplanan geçit ... bedelinin ödenmesine hükmedilmiştir. Dava ile hüküm tarihi arasında 5 yıl gibi bir süre geçmiştir. Bu süre zarfında taşınmaz değerlerinde önemli miktarlarda değişiklik olduğu bilinen ekonomik bir gerçektir.

Geçit bedelleri yükümlü taşınmaz maliki eline geçtiğinde, taşınmazın geçit nedeni ile uğradığı ekonomik kaybını karşılar olmalıdır. Somut olayda; açıklanan olgunun yükümlü taşınmaz aleyhine bozulduğu açıktır. Mahkemece yapılması gereken, taşınmaz başında yeniden keşif yapılarak uzman bilirkişilere karar tarihine yakın bir geçit bedeli hesaplattırmak ve belirlenen bu değerin mahkeme veznesine depo ettirilmesinden sonra geçit kurulmasına hükmetmek olmalıdır.

Karar yukarıda açıklanan nedenle bozulmalıdır.