Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2008/3868 K.2008/8352

Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 19.09.2000 gününde verilen dilekçe ile elatmanın önlenmesi, karşı davada ise geçit ... istenmesi üzerine yapılan muhakeme sonunda; davanın kabulüne, karşı davanın reddine dair verilen 18.04.2006 günlü hükmün Yargıtayca, duruşmalı olarak incelenmesi davalı/k.davacı ... ... tarafından istenilmekle, tayin olunan 24.06.2008 günü için yapılan tebligat üzerine gelen olmadı. Süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

KARAR

Dava, çaplı taşınmaza elatmanın önlenmesi, karşı dava ise Türk Medeni Kanunu’nun 747. maddesine dayalı geçit ... kurulması istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulüne, karşı davanın reddine karar verilmiştir.

Hükmü, taraflar temyiz etmişlerdir.

1-Yapılan yargılamaya, toplanan delillere ve dosya kapsamına göre davacı- karşı davalı vekilinin temyiz itirazları yerinde görülmemiş ve reddi gerekmiştir.

2- Davalı- karşı davacının temyiz itirazlarına gelince;

Karşı dava, Türk Medeni Kanunu’nun 747. maddesine dayanılarak açılmış geçit ... kurulması istemine ilişkindir. Ülkemizde arazi düzenlenmesinin sağlıklı bir yapıya kavuşmamış olması ve her taşınmazın yol ihtiyacına cevap verilmemesi geçit davalarının nedenidir. Geçit ... verilmesiyle genel yola bağlantısı olmayan veya yolu bulunsa bile bu yol ile ihtiyacı karşılanamayan taşınmazın genel yolla kesintisiz bağlantısı sağlanır. Uygulama ve doktrinde genellikle bunlardan ilkine mutlak geçit ihtiyaç veya geçit yoksunluğu, ikincisine de nispi geçit ihtiyacı ya da geçit yetersizliği denilmektedir.

Davalı - karşı davacı 4846 parsel sayılı taşınmazı yararına davacı – karşı davalıya ait 415 ve 260 parsel sayılı taşınmazlardan geçit ... kurulmasını istemiştir. Dosya kapsamından 4846 parsel sayılı taşınmazın genel yola çıkışının bulunmadığı ve mutlak geçit ihtiyacı içinde bulunduğu anlaşılmaktadır.

Mahkemece, davalı – karşı davacıya ait 4846 parsel sayılı taşınmaza inşaat ruhsatı verilirken taşınmazın güneyindeki 4850 parsel sayılı taşınmazın 361.47 metrekarelik kesiminden 4846 parsel sayılı taşınmaz yararına irtifak ... tesis edildiği ve 4846 parsel sayılı taşınmazın irtifak ... tesis edilen kesimden geçerek doğudaki Devlet Su İşleri ıslah kanalının bitişiğindeki servis yolunu kullanmak suretiyle genel yola ulaşması için 12.11.1992 tarihinde Belediye Encümen Kararı alındığını, davalı – karşı davacının bu güzergahtan geçmek suretiyle genel yola çıkılması gerektiği gerekçesi ile geçit istemi reddedilmiş ise de; mahkemece servis yolunun açık olup olmadığı ve geçide elverişli bulunup bulunmadığı araştırılmamıştır.

Hal böyle olunca, mahkemece mahallinde yeniden keşif yapılarak 4846 parsel sayılı taşınmazın doğusundaki Devlet Su İşleri Kanalının bitişiğinde bulunduğu bildirilen servis yolunun açık olup olmadığı, araç geçişine elverişli olup olmadığı araştırılmalıdır. Geçişe elverişli ise bu yolun kullanılmasında sakınca bulunup bulunmadığı Devlet Su İşlerinden sorulmalıdır.

Tüm bu araştırılmalardan sonra servis yolunun geçit güzergahı olarak kullanılmasının mümkün olduğunun saptanması halinde, 4846 parsel sayılı taşınmazı servis yoluna bağlayacak tüm güzergahlar ile 4850 parsel sayılı taşınmazın 4846 parsel sayılı taşınmaz lehine daha önce irtifak ... tesis edilen kesim de değerlendirilerek servis yoluna bağlayacak en uygun güzergahtan 4846 parsel sayılı taşınmaz yararına geçit ... kurulmasına karar verilmelidir.

Servis yolunun geçişe elverişli olmadığının saptanması halinde ise, 14.06.2004 tarihli bilirkişi raporunda geçit alternatifi olarak belirlenen ..., yeşil, mavi ile işaretli güzergahtan geçit ... tesisine karar verilmelidir. Ancak, lehine geçit ... tesis edilecek 4846 parsel sayılı taşınmazda fabrika bulunduğu nazara alınarak fabrikanın kullanım amacına uygun ve araç geçebilecek genişlikte geçit kurulmalıdır. Mahkemece, bu hususlar dikkate alınmadan eksik araştırma ve soruşturma ile geçit ... isteminin reddi ile elatmanın önlenmesi isteminin kabulüne karar verilmesi doğru olmadığından karar bozulmalıdır.