Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2008/4942 K.2008/5854

Davacılar vekili tarafından, davalılar aleyhine 20.02.2004 gününde verilen dilekçe ile müdahalenin men'i ve kal; birleşen davada davacı ... Kooperatifi vekili tarafından, davalı ... vd. aleyhine 01.06.2004 gününde verilen dilekçe ile tapu iptali ve tescil, olmadığı takdirde tazminat istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; asıl davanın davalı Kooperatif yönünden kabulüne, birleşen davanın reddine dair verilen 25.06.2007 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı(birleşen dava davacısı) ... Konut Yapı Kooperatifi vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

KARAR

Dava, çapa bağlı taşınmaza haksız elatmanın kal suretiyle giderilmesi istemiyle açılmıştır.

Davalı Kooperatif, birleştirilen davasında Türk Medeni Kanunu’nun 724. maddesine dayanarak temliken tescil isteminde bulunmuş, 02.03.2005 tarihli ıslah dilekçesinde, malzeme bedelinin 15 milyar liranın davacıdan tahsilini talep etmiştir.

Mahkemece asıl davanın kabulüne, birleşen davanın reddine karar verilmiştir.

Hükmü, birleşen davanın davacısı Kooperatif temyiz etmiştir.

1-Yapılan yargılamaya toplanan delillere ve tüm dosya içeriğine göre, birleşen davanın davacısı Kooperatifin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiş reddi gerekmiştir.

2-Türk Medeni Kanunu’nun 729. maddesi hükmünce bir kimse başkasının arazisine kendisine ait fidanları dikerse, başkasının malzemesini kullanarak yapılan yapılara veya taşınır yapılara ilişkin hükümler bunlar hakkında da uygulanır. Dolayısıyla, Türk Medeni Kanunu’nun 729. maddesinin yaptığı gönderme sebebiyle somut uyuşmazlıkta, yasanın 723. maddesinin uygulanması zorunludur. Anılan hüküm uyarınca da malzeme sökülüp alınamazsa veya yıkım aşırı zarar meydana getirecekse arazi maliki, malzeme sahibine uygun bir tazminat ödemekle yükümlüdür.

Yasada yer alan “uygun bedel”den ne anlaşılmasının gerektiği sorununa gelince;

Türk Medeni Kanunu’nun 723. maddesi uyarınca ödenecek olan tazminatın tutarı kuşkusuz ... malikinin iyiniyetli olup olmamasına göre değişecektir. Başkasına ait araziye kendisine ait fidanları diken kişinin diktiği fidanlar zemininin kendisine ait olmadığını bilmemesi veya bilmesini gerektirmeyen bir durum varsa o kişi iyiniyetlidir. Bunun gibi fidanlar arazi sahibinin açık veya örtülü onayı ile dikilmişse yine malzeme sahibi iyiniyetli sayılır.

Buna karşılık üzerine ... dikilen arazinin kendisine ait olmadığını bilen veya bilmesi gereken kişi kötüniyetlidir. Malzeme maliki, iyiniyetli ise ağaçların sahibine ödenecek tazminat muhik oranda bir tazminattır. Muhik tazminatın tespit ve takdiri ise hakime ait bir görevdir.

Olayın özelliğine göre fidanların dava tarihindeki değeri gözetilerek takdir edilir. ... sahibinin kötüniyetli olması halinde arazi sahibinin kendisi yönünden taşıdığı en az ... değerinin tazminat olarak ödenmesi gerekir. Bu değer, fidanların dikilmesi sebebiyle taşınmazda meydana gelen objektif değeri artışı oranı olamayacağından, burada olayın özelliğine göre hakimin geniş takdir yetkisi vardır. (TMK. m.4).

Hiç kuşkusuz, ... sahibi lehine tazminata hüküm kurabilmek için onun talebi olması gerekir.

Somut uyuşmazlıkta, ... sahibi olan birleşen davanın davacısı Kooperatif 02.03.2005 tarihli ıslah dilekçesi ile tazminat istemini ileri sürdüğünden, çapa bağlı olan 8 parsel sayılı taşınmazdaki davacının mülkiyet hakkı bu çap ile sınırlı bulunduğundan, birleşen davanın davacısı Kooperatifin, çapa bağlı bir taşınmazda iyiniyet iddiası dinlenemeyeceğinden 02.03.2006 tarihli bilirkişi raporunda; fidanların en az değeri olarak bulunan 323,00 YTL. tazminatın arazi sahibi olan asıl davacıdan alınarak ... sahibi birleşen davanın davacısına verilmesi gerekirken bu isteminde reddi de doğru olmamıştır. Karar açıklanan bu nedenle bozulmalıdır.