Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2008/5246 K.2008/7028

Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 09.05.2000 gününde verilen dilekçe ile geçit ... kurulması istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 11.12.2007 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi dahili davalı ... ve dahili davalı ... tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

_K A R A R_

Dava, Türk Medeni Kanununun 747. maddesine dayanılarak açılmış geçit ... tesisi istemine ilişkindir.

Davaya harçsız dilekçeyle dahil edilen 266 ve 267 parsel malikleri davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, hükmüne uyulan Dairemiz bozma kararı doğrultusunda işlem yapılarak davacının maliki olduğu 260 ve 265 parseller yararına 09.11.2005 günlü krokide 2 numaralı güzergah olarak belirlenen 266 ve 267 parseller üzerinden geçit kurulmasına karar verilmiştir.

Hükmü, 267 parsel maliklerinden ... ve ... temyiz etmişlerdir.

Geçit ... istemine ilişkin davalar özünü komşuluk hukukundan alır. Bu tür davalarda yol saptanırken komşuluk hukukunun genel ilkelerinin gözetilmesi zorunludur. Bundan dolayı da geçit tesisinde davacının subjektif arzusuna bakmamak objektif esaslara göre uygun geçit yerini saptamak gerekir. Denilebilir ki, geçit davalarında dava konusu üzerinde davacının tam bir tasarruf yetkisi yoktur.

Somut uyuşmazlıkta; bilirkişiler diğer bir alternatif olarak 3 numaralı güzergah üzerinden 266, 269, ve 272 parsellerden geçit kurulabileceğini mahkemeye sunmuşlar ancak mahkemece 3 numaralı güzergahın hangi haklı nedenlerle değerlendirilmediği karar yerinde gerekçe yazılarak gösterilmemiştir. Gerçekten, davacının da paydaşı olduğu 269 parselin bulunduğu 3 numaralı güzergahta davacının geçit ihtiyacını karşılayacak niteliktedir. Bu alternatif üzerinde durulmadan ve 2 numaralı alternatifin niçin benimsendiği karar gerekçesinde açıklanmadan davanın yazılı olduğu şekilde kabulü doğru olmamıştır.

Kabule göre de; davada hem 260 hem 265 parseller için geçit ihtiyacı ileri sürülmüştür. Her iki parselde müstakil olarak tapuda kayıtlı bulunduğundan 260 parsel yararına 265 parsel üzerinden ihtiyari geçit kurulmak üzere davacıya mehil verilip geçidin kesintisizlik ilkesi gereği bundan sonra tesisi yerine bu işlem yapılmaksızın davanın kabulü yanlıştır. Diğer yandan, davalılar 266 ve 267 parsellerde kaysı ağaçlarının bulunduğunu, bunların bedelinin de geçit bedeline dahil edilmesi gerektiğini savunmalarına rağmen bu savunma üzerinde durulmaksızın geçit bedelinin bir irtifak ... bedeli olarak ağaç bedelleri ile birlikte takdiri yerine kamulaştırma işlemlerinde uygulanan yöntemle belirlenmesi de doğru olmamıştır.

Karar açıklanan nedenlerle bozulmalıdır.