Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2008/5459 K.2008/6232

Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 22.06.2006 gününde verilen dilekçe ile geçit hakkı kurulması istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 22.01.2008 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalılar vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

KARAR

Dava, Türk Medeni Kanunu’nun 747. maddesine dayanılarak açılmış geçit hakkı kurulması istemine ilişkindir

Davacı, 316 ada 9 parsel sayılı taşınmaz maliki olduğunu bu parselin yola çıkışının olmadığını belirterek bu parsel lehine 316 ada 5 parsel sayılı taşınmazdan geçit hakkı kurulmasını talep etmiştir.

Davalılar, taşınmazın sit alanında kaldığını bu alandan geçit kurulamayacağını ve ayrıca davacının iskeleden geçerek genel yola ulaşım sağlayabileceğini beyan ederek davanın reddini istediler.

Mahkemece bilirkişilerin 17.09.2007 tarihli raporuna ekli krokide “A” harfi ile gösterilen güzergahtan geçit hakkı tesis edilmesine karar verilmiştir.

Hükmü, davalılar vekili taşınmazın sit alanında kalmadığı, taşınmaz üzerinde geçit tesis edilen “A” harfli kısımda bina bulunduğu ve geçit bedelinde gerekçe gösterilmeden 2/3 oranında indirim yapıldığı ve yargılama harç ve giderleri ile vekalet ücretinin davalılara yüklenmesinin usul ve yasaya aykırı olduğu gerekçeleri ile temyiz etmiştir.

Geçit hakkı kurulmasına ilişkin davalarda amaç genel yola bağlantısı olmayan veya yolu bulunsa bile bu yol ile ihtiyacı karşılanamayan taşınmazın genel yolla kesintisiz bağlantısını sağlamaktır.Uygulama ve doktrinde genellikle bunlardan ilkine mutlak geçit ihtiyacı veya geçit yoksunluğu, ikincisine de nisbi geçit ihtiyacı ya da geçit yetersizliği denilmektedir.

Somut olayda; mahkemece davanın kabulüne karar verilerek 316 ada 9 parsel lehine 316 ada 5 parsel üzerinde geçit hakkı kurulmasına karar verilmiştir. Bilirkişi raporu ekindeki krokiye göre davacı taşınmazının herkesin kullanımına açık olan vapur iskelesine cephesinin olduğu anlaşılmaktadır. Ancak, mahkemece bu alanın genel yola ulaşım amaçlı kullanılıp kullanılamayacağı araştırılmamıştır.Bu nedenle öncelikle değinilen inceleme ve araştırma yapılıp davacının geçit ihtiyacı olup olmadığı tespit edildikten sonra sonucuna göre hüküm kurulması gerekir iken bu husus yeterince araştırılmadan eksik inceleme ile hüküm kurulması doğru olmamıştır.

Kabule göre de; mahkemece bilirkişi tarafından tespit edilen geçit bedelinin 2/3 oranında indirim yapılarak 1/3’ü oranında bedele hükmedilmiş olması yerleşik Dairemiz içtihatlarına aykırı olduğu gibi bu oranda indirim yapılma nedeni de açıklanmamıştır. Ayrıca geçit hakkı kurulmasına ilişkin davalarda davanın niteliği gereği yargılama giderleri davacı üzerinde bırakılmalıdır.

Karar, açıklanan nedenlerle bozulmalıdır.