Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2008/5634 K.2008/7385

Davacı vekili tarafından, davalı aleyhine 06.11.2003, 15.09.2004 ve 19.02.2007 gününde verilen dilekçeler ile geçit ... tesisi istenmesi üzerine 2006/340 Esas sayılı dosyada bozma ilamına uyularak ve davalar birleştirilerek yapılan duruşma sonunda; davanın kısmen kabulüne, birleşen davanın kısmen kabulüne dair verilen 31.01.2008 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı Hazine vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

KARAR

Davacı ... vekili, 2003/720 Esas sayılı dosyada 06.11.2003 tarihli dilekçesi ile Uluslararası Nakliyat işinde kullanılan tır araçlarının geçişi için 3503 sayılı parsel lehine davalı Hazine adına kayıtlı 8577 ve 8578 sayılı parsellerden 6 metre genişliğinde geçit ... tesisi istemiştir.

Davacı ... vekili, 2007/50 Esas sayılı dosyada 19.02.2007 tarihli dilekçesi ile, yine 3503 sayılı parseli lehine davalı Hazine adına kayıtlı 10082 sayılı parselden 10 metre genişliğinde geçit ... tesisi istemiştir. Bu dosyanın 08.03.2007 tarihinde 2003/720 Esas sayılı dosya ile birleştirilmesine karar verilmiştir.

Davacı ... vekili, 2006/340 Esas sayılı dosyada 15.09.2004 tarihli dilekçesi ile, Uluslararası Nakliyat işinde kullanılan tır araçlarının geçişi için 10083 sayılı parseli lehine davalı Hazine adına kayıtlı olup davacı parsel ile bütünden bölünme 10082 sayılı parselden geçit ... tesisi istemiştir. Davalı Hazine vekili reddini savunmuştur. 2006/340 Esas sayılı bu dosyada davanın kabulüne, 10083 parsel lehine, 10082 parsel aleyhine geçit ... tesisine dair

verilen karar davalı Hazine vekilinin temyizi üzerine Dairemizce 10082 parsel ile dava dışı 8577 sayılı parsellerin müşterek sınırından yol verilmesi gerektiği nedeniyle 26.06.2006 tarihinde bozulmasına karar verilmiştir. Mahkemece bozma ilamına uyulup, 2006/340 Esas sayılı dosyanın davacı ... vekili tarafından açılan 2003/720 Esas sayılı dosya ile birleştirilmesine 05.06.2007 tarihinde karar verilmiştir.

Yukarıda belirtilen her üç dosyanın birleştirilerek yapılan yargılaması ve keşfen yapılan incelemeler sonunda, geçit ... istenen taşınmazın kullanılış amacı tır araçlarının uzun ve geniş oluşları ve manevra yapabilecek şekilde tatbikat sırasında yapılan ölçümlere göre mahkemece davanın kısmen kabulüne, davacı ...'a ait 3503 sayılı parsel lehine, davalı Hazine adına kayıtlı 8577 parsel sayılı taşınmaz üzerinden 03.12.2007 tarihli bilirkişi ... ...'ın rapor ve krokisinde; (a1) harfi ile işaretli 138,42 m2'lik kısım üzerinden geçit ... tesisine, davacı tarafından depo edilen 103.815,00 YTL. geçit bedelinin neması ile davalıya ödenmesine,

yine birleşen davanın kısmen kabulü ile davacı ...'a ait 10083 parsel lehine, davalı Hazine adına kayıtlı 10082 sayılı parsel aleyhine 03.12.2007 tarihli krokide, (a2) ile işaretli 124,71 m2 kısımdan geçit ... tesisine, bankaya depo edilen 93.532,50 YTL. geçit bedelinin neması ile davalı Hazineye ödenmesine, diğer taleplerin reddine, masrafların davacı üzerinde bırakılmasına 31.01.2008 tarihinde karar verilmiştir.

Davalı Hazine vekili, geçit bedelinin rayiç değere göre çok az olduğu, değer kaybının dikkate alınmadığı nedeni ile yetersiz inceleme ve re'sen görülecek yönlerden temyiz etmiştir.

1- Dava, Türk Medeni Kanunu'nun 747. maddesi gereğince geçit ... tesisi isteğine ilişkindir. Dosya kapsamına, toplanan delillere, taşınmazların kullanım amacına uygun keşfen yapılan incelemelere ve davacı taşınmazların paftada yola cephesi bulunmadığı saptanmış olmasına göre davalı Hazine vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine,

2- Ancak; zorunlu geçit ... isteyene bu hakkın tanınması diğer koşulların varlığının yanı sıra geçit yükümlüsü veya yükümlülerine yasal deyimi ile tam bir bedel verilmesi halinde mümkün olur. Geçit kurulacak yerin tam ivaz bedeli yol verilecek yerin uzman bilirkişilerce belirlenecek karar tarihine yakın rayiç değeri ile geçit kurulan taşınmazda meydana gelebilecek değer düşüklüğünün toplamından oluşan miktardır. Keşif raporlarında; davalı taşınmazların geçit verilmesi nedeniyle değerinde herhangi bir değişiklik yapmayacağı belirtilmiştir. Ancak, hükme esas alınan 03.12.2007 tarihli keşif raporu metre kare bedelini 750.00 YTL. üzerinden hesaplamış ise de, 2006/340

Esas sayılı birleştirilen dosyanın bozma öncesi verilen 22.12.2005 tarihli kararda geçit bedeli metre kare 900.00 YTL. olarak belirlemiştir. Davacı bu metre kare bedeline itiraz etmemiştir. Yerleşik içtihatlara göre geçit nedeni ile yükümlü taşınmaz malikine ödenmesi gereken bedelin karar tarihine yakın objektif kriterlere uygun olarak yeniden uzman bilirkişilere hesaplattırılması, böylece raporlar arasında çelişki giderilerek tespit edilecek bedelin hükümden önce depo ettirildikten sonra neticesine göre bir karar verilmesi gerekir. Açıklanan nedenle hükmün bozulmasına karar vermek gerekmiştir.