Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2008/5985 K.2008/7734

Taraflar arasındaki elatmanın önlenmesi, kal ve eski hale getirme davasından dolayı mahal mahkemesinden verilen yukarıda gün ve sayısı yazılı hükmün; Dairemizin 24.01.2008 gün ve 2007/15864 - 2008/285 sayılı ilamiyle onanmasına karar verilmişti. Süresi içinde davalılar vekilleri tarafından kararın düzeltilmesi istenilmiş olmakla, dosya içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

KARAR

Davacı, davalıların kamu alanı olarak ayrılan yere haksız dolgu yaptığını, bu dolgudan dolayı konutunun ... sonrası su basma riski ile karşı karşıya kaldığını, komşuluk hukukuna aykırı davranışların giderilmesini istemiştir.

Davalılar, komşuluk hukukuna aykırı bir eylemleri olmadığını, aksine dava dışı bir kişi tarafından yapılan hafriyat işleminin ortaya çıkardığı zararlı davranışları ortadan kaldırdıklarını, açılan davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, dava kabul edilerek, 19.04.2007 havale tarihli bilirkişi krokisinde; kırmızı ile taralı kısma davalıların elatmalarının önlenmesine ve bu kısımdaki 1550 m3 dolgunun davalılar tarafından kaldırılmak suretiyle arazinin eski hale getirilmesine karar verilmiştir.

Hükmü, davalılar temyiz etmiş, karar Dairemizce onanmıştır.

Davalılar, karar düzeltme isteminde bulunmuştur.

Eşya Hukukunun yer aldığı Türk Medeni Kanunu’nun 4. kitabı, 1. kısmındaki mülkiyete ilişkin hükümlerin ikinci ayrımındaki 718 ila 761. maddeleri arasında taşınmaz mülkiyetinin içeriği ve taşınmaz mülkiyetinin kullanılmasındaki kısıtlamalar düzenlemiştir.

Gerçekten, Türk Medeni Kanununun 683. maddesinde “bir şeye malik olan kimse Hukuk düzeninin sınırları içinde o şey üzerinde dilediği gibi kullanma, yararlanma ve tasarrufta bulunma yetkisine sahiptir….” hükmü, malikin mülkiyet hakkını Hukukun belirlediği sınırlar içinde kullanabileceği kuralını koymuş, 737. maddede ise, “Herkes taşınmaz mülkiyetinden ... yetkileri kullanırken ve özellikle işletme faaliyetini sürdürürken komşularını olumsuz şekilde etkileyecek taşkınlıktan kaçınmakla yükümlüdür….” denilerek malike, mülkün kullanılmasında komşuya zarar verecek taşkınlıklardan sakınma ödevi yüklenmiş,

mülkiyet hakkının kullanılmasındaki yasal kısıtlamalardan birisine örnek verilmiştir.

Görüldüğü gibi, 737. maddenin malike yüklediği yükümlülük, kendi taşınmazını kullanırken ve özellikle işletme faaliyetini sürdürürken komşusuna zarar verecek taşkınlıklardan kaçınmaktır.

Malik, Türk Medeni Kanunu’nun 737. maddesindeki yükümlülüğünü ihlal ederse yasanın 730. maddesi uyarınca sorumlu olacak ve aleyhine eski hale getirme davası, tazminat davası veya bir zarar tehlikesinin ortaya çıkması durumunda henüz zarar meydana gelmeden tehlikenin giderilmesini isteme davası açılabilecektir.

Yasanın 683.maddesi ile 730.maddesi arasında bir paralellik bulunsa da, 683. madde mülkiyet hakkının sınırları içine dışardan yapılan bir müdahaleyi, 730.madde ise malikin başka bir taşınmaz malikinin sınırlarını aşmadan, mülkiyet hakkını kullanırken, yasaların öngördüğü kısıtlamalara aykırı davranışın yaptırıma bağlandığı anlaşılmaktadır. Ancak, Türk Medeni Kanunu’nun 683, 730 ve 737. maddelerinde getirilen düzenlemelerin “taşınmaz malikine” yönelik olduğunda kuşku yoktur.

Taşınmaz mülkiyetinin içeriği, kısıtlamaları ve özellikle Türk Medeni Kanununun “Komşu ...” başlıklı 737.maddesi ile ilgili bu genel açıklamalardan sonra somut olaya gelince; Taraflar, Sınırlı Sorumlu 18.Konut Yapı Kooperatifinin üyeleridir. Davacı henüz kat irtifakı kurulmamış yaygın alandaki 23 , davalı ... 21, diğer davalı ... ise 22 numaralı bağımsız bölümlerden yapılan tahsis nedeniyle yararlanan kişilerdir.

Mahkemece hükme dayanak alınan bilirkişi raporunda; kırmızı ile boyanan çekişmeli alanın dava dışı Çankaya Belediyesine ait “...” olduğu hususunda tarafların bir çekişmeleri yoktur. Kısaca, dava konusu alan imar mevzuatı ve Türk Medeni Kanunu’nun 718. maddesince dava dışı bir kişinin mülkiyet ... kapsamında bulunmaktadır. Dosya kapsamıyla da ... niteliğindeki bu yere miktarı ne olursa olsun davalıların dışardan toprak sağlayarak dolgu yapıp elattığı sabittir.

Yukarıda irdelenen Türk Medeni Kanunu’nun 683, 730 ve 737. maddeleri taşınmaz maliklerine yönelik düzenlemeler getirdiğinden komşuluk hukukuna dayanılarak açılacak davanın, davanın özelliğinden dolayı (hükmün infazı bir başkasının mülkiyetindeki taşınmazda hafriyat işlemini gerektirdiğinden) ancak çekişme konusu taşınmazın maliki kimse ona karşı açılması gerekir.

Dolayısıyla davacının, komşuluk hukukuna aykırı davranışların giderilmesi istemi ile açacağı davanın muhatabı da çekişmeli konusu yerin maliki olmasından ötürü dava dışı Çankaya Belediye Başkanlığı’dır. Eldeki dava, çekişmeli yer maliki olan dava dışı Çankaya Belediye Başkanlığı taraf olmadan dinlenemez. Zira, mahkemenin sonuçta kurduğu hükmün, taşınmazın maliki olan ve ancak davada taraf olmayan Çankaya Belediyesine karşı icrası mümkün değildir.

Şüphesiz, davalıların Hukuka aykırı eylemlerinin giderilmesi için Çankaya Belediye Başkanlığınca davalılar aleyhine Türk Medeni Kanunu’nun 683. maddesine dayanarak eski hale getirme talebiyle dava açabilir.

Bütün bu anlatılanlardan sonra mahkemece olayın özelliği de gözetilerek davacı, komşuluk hukukuna aykırı davranışların giderilmesi istemi ile ancak, çekişme konusu ... yerinin yasal maliki durumunda olan Çankaya Belediyesi aleyhine dava açarak eski hale getirme isteminde bulunabileceğinden davalılar aleyhine açılan davanın reddi yerine istemin esası incelenerek hüküm altına alınması doğru olmadığından karar bozulmalıdır. Dairemizce yanılgılı değerlendirme sonucu karar onandığından davalıların karar düzeltme istemleri yerindedir.