Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2008/6315 K.2008/7866

Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 28.11.1991 gününde verilen dilekçe ile geçit ... istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 28.11.2000 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalılardan ... vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

KARAR

Davacı 744 parsel sayılı taşınmazı lehine, davalılara ait 740, 741 ve 742 parsel sayılı taşınmazlardan geçit ... kurulmasını istemiştir. Davalılar, davanın reddini savunmuştur. Mahkemece 742 parsel sayılı taşınmazdan geçit ... tesisine karar verilmiş, hükmü davalı ... vekili temyiz etmiştir. 1- Yapılan yargılamaya, toplanan deliller ve tüm dosya içeriğine göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde görülmemiş reddi gerekmiştir.

2- Dava, Türk Medeni Kanunu’nun 747 maddesine dayanılarak açılmış geçit ... kurulması istemine ilişkindir. Saptanan geçit nedeniyle yükümlü taşınmaz malikine ödenmesi gereken bedel taşınmazın niteliğine uygun atanacak bilirkişiler aracılığı ile objektif kriterler esas alınarak belirlenmelidir.

Saptanacak bedel hükümden önce depo ettirilmeli, şayet dava tarihi ile hüküm tarihi arasında taşınmazın değerinde önemli derecede değişim yaratabilecek uzunca bir süre geçmiş ve bu sürede de geçit için öngörülen bedel davanın daha başında belirlenmişse, bu bedelin ödenmesine karar verilmesi halinde, mülkiyet ... kısıtlanan taşınmaz malikinin mağduriyetine neden olunacağı durumlarda hakkın kötüye kullanılması sonucunu doğuracak davranışları önlemek için hüküm tarihine yakın yeni bir değer tespiti yapılmalıdır.

Eldeki davada dava, 28.11.1991 tarihinde açılmış, hüküm, 13.09.2000 tarihinde verilmiş, taraflara geç tebligat yapılması nedeni ile 30.01.2008 tarihinde temyiz edilmiştir. Mahkemece 21.06.2000 tarihinde yapılan keşif sonucu üzerinden geçit tesisine karar verilen taşınmazın 28.06.2000 tarihi itibari ile tespit edilen değerine göre geçit ... bedelinin ödenmesine hükmedilmiştir. Keşif ve hüküm tarihinden temyiz tarihine kadar 8 yıl gibi bir süre geçmiştir.

Bu süre zarfında taşınmaz değerlerinde önemli miktarlarda değişiklik olduğu bilinen ekonomik bir gerçektir. Geçit bedelleri yükümlü taşınmaz maliki eline geçtiğinde, taşınmazın geçit nedeni ile uğradığı ekonomik kaybını karşılar olmalıdır. Somut olayda; açıklanan olgunun yükümlü taşınmaz aleyhine bozulduğu açıktır. Ayrıca keşif sonucu belirlenen geçit bedeli mahkeme veznesine depo ettirilmemiştir.

Mahkemece taşınmaz başında yeniden keşif yapılarak belirlenen değerin mahkeme veznesine depo ettirilmesinden sonra geçite hükmedilmelidir.

Bundan ayrı yukarıda açıklandığı üzere karar ve temyiz tarihleri arasından uzunca bir zaman geçmesi nedeniyle, davalı taraf temyiz dilekçesinde bölgenin imar uygulamasına alındığı ve imar yıllarında açıldığını ileri sürdüğünden böyle değişikliğin yapılıp yapılmadığı ilgili Belediyeden sorulmalı ve yolların fiilen açılıp açılmadığı yapılacak keşif ile gözlemlenmeli, açılan imar yolu var ise geçit ihtiyacının ortadan kalktığı da düşünülerek sonucuna göre bir karar verilmelidir. Karar yukarıda açıklanan nedenlerle bozulmalıdır.