Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2008/6531 K.2008/8035

Davacı vekili tarafından, davalı aleyhine 22.08.2006 gününde verilen dilekçe ile sözleşmenin iptali ve tazminat istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın reddine dair verilen 07.06.2007 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

KARAR

Davacı, davalının otel işletmesi bünyesinde bulunan “market, hediyelik eşya, oyun salonları, internet cafe, playstation, atari, akülü araba, bilardo, langırt, masa tenisi, kuyumculuk, araba kiralama ve transfer işlemleri, yat turu, saferi gibi hizmetlerin ve/veya ticari faaliyetlerini yerine getirilmesi” için 05.06.2006-31.05.2007 tarihlerini kapsayan 10.06.2006 tarihli kira sözleşmesinin düzenlendiğini, 64.000.00 YTL kira parasının 20.000.00 YTL’sinin ödendiğini, 20.000.00 YTL’si için 15.07.2006, 20.000.00 YTL’si için 15.08.2006, 4.000.00 YTL’si için de 15.09.2006 vadeli bonolar verildiğini,

ancak market ve internet cafe dışındaki yerlerin teslim edilmediğini, böylelikle sözleşmedeki amaca ulaşamadığını, 10.06.2006 tarihli kira sözleşmesinin feshini, toplam 44.000.00 YTL olan 3 adet bononu iptalini, icra takibi yapılmışsa takibin iptalini, uğranılan zararların tahsilini, peşin olarak ödenen 20.000.00 YTL’nin istirdadını istemiştir.

Davalı, davacının tacir olduğunu, davacının sözleşmedeki borçlarını yerine getirmediğini, kendilerini temerrüde düşürmediğini, davanın reddini savunmuştur. Mahkemece, dava reddedilmiştir. Hükmü, davacı temyiz etmiştir.

Taraflar arasında içeriğinde uyuşmazlık çıkartılmayan 05.06.2006 başlangıç tarihli ve bir yıl süreli kira sözleşmesinin konusu “... Club Otelcilik işletmesi bünyesinde bulunan market, hediyelik eşya, oyun salonları, internet cafe, playstation, atari, akülü araba, bilardo, langırt, masa tenisi, kuyumculuk, araba kiralama ve transfer işlemleri, yat turu, saferi gibi hizmetlerin ve/veya ticari faaliyetlerini yerine getirilmesi” dir.

Kısaca ifade etmek gerekirse, davacının kira sözleşmesi yapmasındaki amaç, yukarıda sözü edilen iş ve işlemleri yerine getirecek uygun bir mekanın kendisine verilmesini sağlamaktır. Davada ise, davalı kiralayanın bu amacı gerçekleştirilecek yerleri kendisine teslim etmediği, mevcut alanın sözleşmedeki amacı karşılayamayacağı, bu yüzden akdin devamına tahammül kalmadığı, o yüzden sözleşmenin feshi, ödenenlerin istirdadı istenmiştir.

Yukarıdaki istemin dayanağı, Borçlar Kanununun 272.maddesinin yaptığı gönderme sebebiyle adi kiraya uygulanacak 249.maddedir. Gerçekten, anılan hüküm uyarınca kiralayan, kiralananı akitteki maksada uygun kullanmaya elverişli şekilde kiracıya teslim etmek ve kira süresince de bu halde bulunmasını sağlamakla yükümlüdür. Olayda, sözleşmeye rağmen kiralananın akitteki amaca uygun düşmeyecek oranda teslim edildiği iddia edildiğinden, bu iddianın duraksamasız açığa kavuşturulması, bu yön saptandıktan sonra davacının Yasanın 249.maddesinin 2.fıkrasındaki kiracıya tanınan haklardan yararlanıp yararlanamayacağını değerlendirmesi gerekir.

Yapılan bu hukuki saptamadan sonra, mahkemece yapılması gereken iş; konusunda uzman kişilerden oluşturulacak bilirkişi kuruluna yerinde yeniden keşif yapılarak, dosyada mevcut delil tespiti suretiyle alınan bilirkişi raporundan da faydalanılarak, taraflar arasındaki 10.06.2006 günlü sözleşme hükümleri bütünü ile okunup, tarafların sözleşme yapmalarındaki ortak irade hakkında bir kanaate varıldıktan sonra,

davalı kiralayanın davacı kiracıya sözleşmedeki amaca uygun işleri yürütmek üzere yeterli mekan sağlayıp sağlamadığı (Borçlar Kanununun m.249/I hükmündeki borcunu ifa edip etmediği), dolayısı ile sözleşmedeki kira parasını talebe haklı olup olmadığı,

sağlandığı saptanacak mekanın davacıyı sözleşmeyi sürdürmeye zorlayıp zorlayamayacağı, mevcut hali ile davacının sözleşmeyi sürdürmeye zorunlu bulunduğu saptanırsa ve ancak sözleşmede yazılı işleri sürdürmek üzere sağlanması gereken alana rağmen daha az bir alan teslim edilmişse, davacının bundan dolayı kira parasında indirim ... olup olmadığı ve miktarı belirlenmeli, bu konuda Yargıtay denetimine elverişli bilirkişi raporu alınarak sonucuna uygun bir hüküm kurulmalıdır.

Bütün bu hususları göz ardı eden bilirkişi raporuna bağlı kalınarak istem eksik inceleme ve araştırmayla reddedildiğinden hüküm bozulmalıdır.