Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2008/7765 K.2008/9259

Davacılar tarafından, davalılar aleyhine 22.03.2005 ve 05.03.2007 gününde verilen dilekçeler ile geçit hakkı istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davalı ... ve ... yönünden davanın kabulüne dair verilen 13.02.2008 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı ... ve ... mirasçıları tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

KARAR

Davacılar 1/2'şer pay itibariyle malik oldukları 128 sayılı parsel lehine davalılara ait 127, 126 ,120, 121, 129 ve 2567 sayılı parsellerin uygun görülecek kısmından geçit hakkı tesisini istemişlerdir. Bir kısım davalılar davanın reddini savunmuşlar, bazıları da takdiri mahkemeye bırakmışlardır. Mahkeme davacı ...’in açtığı davanın HUMK.nun 409.maddesi uyarınca açılmamış sayılmasına, davacı ...’un davasının 2567 parsel sayılı maliki ... ve ... yönünden kabulüne karar vermiştir. Hükmü, davalı ... ile ... mirasçıları temyiz etmişlerdir. Dava, Türk Medeni Kanunun 747 maddesi uyarınca açılmış geçit hakları istemine ilişkindir.

Davacı parselinin genel yola ulaşımını sağlayacak dokuz ayrı alternatif yol güzergahı tespit edilerek bilirkişilere bunların mukayeseli incelemesinin yaptırıldığı anlaşılmıştır. Mahkemece bu seçeneklerden (F) harfi ile gösterilen ve 2567 parsel üzerinden geçirilen güzergah uygun görülerek buradan geçit hakkı kurulmuştur.

Ziraat bilirkişisinin sunduğu 21.06.2006 günlü raporda 2567 parselden kurulacak olan geçit yeri üzerinde derin bir kuyunun bulunduğu işaret edilerek kuyu değerinin dikkate alınması halinde uygun bir seçenek kabul edilemeyeceğine işaret edilmiştir.

Gerçekten de güzergahta böyle bir kuyu mevcut ise bunun derinliği de nazara alındığında açılması ve meydana çıkarılarak suyun yararlanılacak hale getirilmesi için yapılacak emek ve masraf maliyetinin ayrı bir uzmana hesap ettirilerek ihtiyacı karşılayacak yeni bir kuyu için bu bedelin de ayrıca ödetilmesine karar verilmesi gerekir.

Taşınmaz ... bölgesinde sulama suyuna ihtiyaç gösteren bir bölgede bulunduğuna göre davalı tarafından kendi taşınmazı için yaratılan su olanağının yok edilmesine neden olacak biçimde hüküm oluşturulması hak ve nesafet kurallarına uygun düşmez. Dosyada yer alan bilirkişi raporları ve mahkeme incelemesi az yukarıda işaret edilen kuşkuyu giderir nitelikte düzenlenmemiştir. Açıklanan yönden eksik inceleme ve araştırma ile hüküm verildiğini gösterdiğinden karar bozulmalıdır.

Kabulü göre de; Geçit hakkı olarak ayrılan güzergahın üzerindeki kuyu ve ağaçlarla birlikte toplam bedeli bilirkişiye hesaplattırılıp mahkeme veznesine depo ettirildiği halde, bedel konusunda hiçbir karar verilmemiş olamaması da doğru görülmemiş, hükmün bu nedenle de bozulması gerekmiştir.