Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2008/8770 K.2008/10966

Davacı vekili tarafından, davalı aleyhine 27.07.2007 gününde verilen dilekçe ile tapuda vakıf şerhinin terkini istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 07.02.2008 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı ... İdaresi vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

_K A R A R_

Dava, 813 parsel sayılı taşımaz kaydı üzerinde bulunan «Nakşidil Valide Sultan Vakfı» şerhinin terkini istemiyle açılmıştır.

Davalı, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece dava kabul edilmiştir.

Hükmü, davalı ... İdaresi temyiz etmiştir.

813 parsel sayılı taşınmaz tapuda dava dışı ...adına kayıtlıdır. Kısaca ifade etmek gerekirse taşınmaz maliki dava dışı.... Gerçekten; Türk Medeni Kanununun 705. maddesi gereğince taşınmaz mülkiyetinin kazanılması tescille olanaklıdır. Maddenin 2. fıkrası hükmüne göre de malikin tasarruf işlemleri yapabilmesi mülkiyetin tapu kütüğüne tescil edilmiş olmasına bağlıdır.

Bir davanın esas yönden başarıyla sonuçlanabilmesi için davanın doğru hasım tarafından doğru hasım aleyhine açılması, başka bir anlatımla o davada taraf durumunu alanların gerçekten davacı ve davalı sıfatını taşımaları gerekir. Bir kimsenin muayyen bir davada kendisine izafe edilen davacı ve davalı sıfatını haiz bulunup bulunmadığı hususu bir usul hukuku meselesi olmayıp maddi hukuka göre tayin edilen ve dava konusu hakkın özüne taalluk eden bir

meseledir. Sıfatın bulunmaması halinde verilen karar davanın mesmu olmadığına dair olmayıp davanın esasına dair bir karardır. (Prof. Dr. Baki Kuru, Hukuk Muhakemeleri Usulü 2. Baskı 1968 sh.233) Uygulamadaki taraf sıfatı yokluğu genel bir ifadeyle «husumet» kavramı ile anlatılmaktadır.

Eldeki davada; dava 813 parselin kayıt maliki olan ...tarafından değil, kendisinin muayyen mal vasiyeti mirasçısı «Tema-Türkiye Erezyonla Mücadele Ağaçlandırma ve Doğal Varlıkları Koruma Vakfı» tarafından açılmıştır. Davacı vakıf, mülkiyet kendi üzerine geçmeden yasaların malike tanıdığı hakları bu arada dava hakkını üçüncü kişilere karşı az önce sözü edilen yasa kuralı karşısında kullanamayacağından davacı vakıf tarafından açılan eldeki davanın aktif dava ehliyeti yokluğu nedeniyle mesmu olmadığından reddi yerine çekişmenin esası incelenerek yazılı olduğu şekilde hüküm kurulduğundan karar bozulmalıdır.