Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2008/9491 K.2008/13754

Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 22.06.2001 gününde verilen dilekçe ile geçit hakkı kurulması istenmesi üzerine bozmaya uyularak yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 19.03.2008 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı Hazine vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

KARAR

Davacı, genel yola bağlantısı bulunmayan 120 parsel sayılı taşınmazı yararına 187, 188, 190 ve 193 parsel sayılı taşınmazlardan geçit hakkı kurulmasını istemiştir. Davanın reddine dair verilen hüküm Dairemizce uygun alternatif araştırmasının yeterli olmadığı gerekçesiyle bozulmuş, hükmüne uyulan Dairemiz bozma kararına göre yapılan yargılama sonucunda davacının 120 parsel sayılı taşınmazı yararına 62 ada 188 parsel sayılı taşınmaz üzerinden geçit hakkı kurulmasına karar verilmiştir.

Hükmü, davalı 188 parsel sayılı taşınmaz maliki Hazine vekili temyiz etmiştir.

Geçit hakkı istemine ilişkin davalar özünü komşuluk hukukundan alır. Bu tür davalarda yol saptanırken komşuluk hukukunun genel ilkelerinin gözetilmesi zorunludur. Bundan dolayı da geçit tesisinde davacının subjektif arzusuna bakmamak, objektif esaslara göre uygun geçit yerini saptamak gerekir. Denilebilir ki, geçit davalarında dava konusu üzerinde davacının tam bir tasarruf yetkisi yoktur.

Bozma kararından önce yapılan incelemede, 188 parsel sayılı taşınmazın geçit hakkı için uygun güzergah olduğu, tek alternatif üzerinden değerlendirme yapılarak belirlenen bu güzergah üzerinde askeri lojmanların bulunduğu,

güvenlik nedeniyle buradan geçit kurulamayacağı gerekçesi ile dava reddedilmiş, bu husus bozma kararımızda da belirtilmiştir.

Gerçekten, Kara Kuvvetleri Komutanlığı 5.... Komutanlığının 06.02.2007 günlü cevabi yazısında, bu Komutanlığa tahsisli ve üzerinde askeri lojman bulunan 188 parsel sayılı taşınmazın krokide L2 ile gösterilen bölümünden geçit hakkı tesisinin güvenlik ve istihbarat açısından sakınca oluşturacağı belirtilmiştir. Esasen bu husus bozmadan önceki mahkeme kararının gerekçesinde de açıklanmış ve davanın reddi nedeni yapılmıştır. Kamu hizmetine ayrılan bu taşınmazda, taşınmazın konumu, niteliği ve kullanım amacı gözönüne alındığında, askeri istihbarat ve güvenlik ile birlikte kamu güvenliğinin davacının geçit ihtiyacının önünde geldiği açıktır. Başka bir deyişle, davacının subjektif arzusuna göre, 188 parsel sayılı taşınmazdan geçit hakkı verilmesi doğru olmamıştır.

Diğer yandan, düzenlenen kroki ve raporlara göre, 15 parsel sayılı taşınmazın doğu hududu ve kuzeyinde yer alan 144 parsel sayılı taşınmazdan geçit verilebilmesi alternatifleri de incelenmemiştir. Yine, 187 parsel sayılı Hazineye ait ve üzerinde öğretmenevi bulunan taşınmazdan verilebilecek geçit yerinin zikzaklı ve geçiş için zor olduğu bilirkişilerce belirtilmiş ise de, bu konudaki yasal şartları değerlendirmek mahkemeye ait bir görevdir.

Davacı taşınmazının geçit ihtiyacı içerisinde bulunduğu gözetilerek, yukarıda açıklanan hususlar doğrultusunda çekişmeli yere ait son çap durumunu gösterir pafta da getirilmek suretiyle tüm yol bağlantı seçenekleri incelenerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmamış, kararın bu nedenlerle bozulması gerekmiştir.