Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2009/10698 K.2009/14372

Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 16.11.1999 gününde verilen dilekçeler ile tapuya vakıf şerhinin yazılması istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 04.07.2002 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi bir kısım davalılar tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

_K A R A R_

Davada, tapu kayıtlarına "Mazbut Sultan ... Vakfından" şerhinin yazılması istenmiştir. Davalılar cevap vermemişlerdir. Mahkemece dava kabul edilmiştir. Hükmü davalılardan ... ..., ... , ... , ... ve ...temyiz etmiştir. Davada ... İdaresi taşınmazların vakıfla ilişkili olduğunu iddia ettiğinden, iddianın yöntemine uygun araştırılması gerekir.

27.02.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5737 sayılı ... Kanununun 18. maddesi hükmü gereğince; miri arazilerden mukataalı hayrata tahsis edilmeyenler ile aşar ve rüsumu vakfedilen taşınmazlar dışındaki icareteyn ve mukataalı vakıf şerhi bulunan gerçek ve tüzel kişilerin mülkiyetinde veya tasarrufundaki taşınmazlar taviz bedeline tabidir.

Yasanın 3.maddesinde yapılan tanıma göre de, mukataalı vakıf; zemini vakfa üzerindeki yapı ve ağaçlar tasarruf edene ait olan ve kirası yıllık olarak alınan vakıf taşınmazlarını, icareteynli vakıf ise; değerine yakın peşin ücret ve ayrıca yıllık kira alınmak suretiyle süresiz olarak kiralanan vakıf taşınmazlarını ifade eder.

Hal böyle olunca somut uyuşmazlığın çözümü için, kayda işlenen vakfın mukataalı veya icareteynli vakıflardan olup olmadığının veya miri arazilerde mukataalı hayrata tahsis edilmeyen ile aşar ve rüsumu vakfedilen taşınmazlardan bulunup bulunmadığının yöntemince araştırılması gerekir.

Vakfiye kapsamındaki her taşınmazın coğrafi konumu ve hukuki durumu ayrı olacağından bu taşınmazların kadim köy, kasaba ya da şehir içindeki mülk topraklar içinde olup olmadığının keşfen incelenmesi, taşınmazın konumunun düzenlenecek paftada kadim köy ve kasaba ya da şehirlere göre haritasında işaret edilmesi, vakfın niteliği hakkında bu belirlemeden sonra görüş bildirilmesi zorunludur.

Bütün bunlardan anlaşılacağı üzere vakıf türünün belirlenmesi ve belirlenen vakıf türüne göre çekişmeli taşınmazda vakfın bir hakkının kalıp kalmadığının, taviz bedeli ödenip ödenmeyeceğinin vakıf şerhinin doğrudan kaldırılması gerekip gerekmediğinin hiçbir kuşkuya yer bırakmadan saptanması bu tür davalarda önem kazanmaktadır.

Hal böyle olunca vakıflara ait tapu kaydı ilk tesisinden itibaren getirtilmeli, vakıf durumunu gösterir kayıtlar ve dayanılan diğer belgeler merciinden istenmeli, ... Genel Müdürlüğünden kayda işaret edilmiş vakfın türü hakkında bilgi alınmalı ve HUMK’nun 275. maddesi uyarınca yukarıdan beri sayılan ilkeleri kapsar biçimde bilirkişi görüşüne başvurularak sonucuna uygun bir hüküm kurulmalıdır.

Ayrıca davalı ...'e ait 127 ada 17 ve 23 parsel sayılı taşınmazların kayıtlarına vakıf şerhinin yazılması istenmiş ise de 127 ada 17 parsel sayılı taşınmazın dava açılmadan önce 12.11.1999 tarihinde satış yolu ile dava dışı Atila Okumuş adlı kişi adına kayıtlı olduğu da tapu kayıtlarının incelenmesinden görülmekle 127 ada 17 parsel sayılı taşınmaz ile ilgili davanın bu nedenle reddi gerekirken, bu taşınmazla ilgili davanın kabulüne karar verilmesi de doğru olmamıştır.

Somut olayda; mahkemece bu yönler üzerinde durulmaksızın davanın yazılı olduğu şekilde kabulü doğru değildir.

Karar açıklanan nedenlerle bozulmalıdır.