Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2009/12582 K.2009/13917

Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 22.11.2001 gününde verilen dilekçe ile beyanlar hanesindeki belirtmenin terkini, kadastro müdürlüğü işleminin iptali istenmesi üzerine bozma ilamına da uyularak yapılan duruşma sonunda; davanın reddine dair verilen 13.04.2009 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

KARAR

Davacı, 1728 parsel sayılı taşınmazında mükerrer kadastro işlemi yapıldığı gerekçesiyle kadastro müdürlüğünce 3402 sayılı Kadastro Kanununun 22. maddesi gereğince düzeltmeye tabi tutulduğunu, bu hususun tapunun beyanlar sütununa da yazıldığını ileri sürerek kadastro müdürlüğünün işleminin iptali ve tapu kaydındaki belirtmenin terkinini istemiştir.

Davalı, davanın reddini savunmuş, mahkemece davanın kabulüne dair verilen karar Dairemizce beyanlar sütunundaki kaydın taşınmaz üzerindeki hukuki durumu alenileştirmek amacıyla tapuya yazıldığı, bu nedenle de belirtmenin terkin edilemeyeceği gerekçesiyle bozulmuştur. Bozmaya uyularak yapılan yargılama sonucunda davacının belirtmenin terkinine ilişkin istemi reddedilmiş, hükmü davacı temyiz etmiştir.

Dava, 3402 sayılı Kadastro Kanununun 22. maddesine dayanılarak kadastro müdürlüğünce mükerrer kadastro işleminin iptali ile bu işleme ilişkin belirtmenin terkini isteğine ilişkindir.

Anılan 22. madde hükmü uyarınca, evvelce tespit, tescil ya da sınırlandırma suretiyle kadastro veya tapulaması yapılmış olan yerlerin yeniden kadastrosu yapılamaz. Şayet, ikinci kadastro yapılmış ve ilk kadastroda mülkiyet durumu kesinleşmiş yerler için ikinci bir sicil oluşturulmuşsa ikinci kadastro da yasa gereği hükümsüz sayılacağından Türk Medeni Kanununun 1026. maddesi uyarınca işlem yapılması gerekir.

3402 sayılı Kadastro Kanununun 22. maddesinin gönderme yaptığı Türk Medeni Kanununun 1026. maddesinde yapılacak işlem basamakları sıralanmıştır. Buna göre de, bir ayni hakkın sona ermesi ile tescil hukuki değerini kaybettiği takdirde terkini talep edecek kişi ilk kadastroda mülkiyet hakkı kesinleşen kişidir.

Bu kişinin tapu memuruna başvurması halinde istem yerinde görülürse, aleyhine işlem yapılan taraf işlemin kendisine tebliği tarihinden başlayarak 30 gün içinde işlemin iptalini isteyebilir.

Tapu sicil veya kadastro müdürlüğü terkini re’sen yapamayacağını ve bu konuda mahkeme hükmü gerektiğinden ikinci kadastronun varlığını saptarsa hakime başvurarak ikinci kadastro ile oluşan ayni hakkın sona erdiğinin belirlenmesini mahkemeden isteyebilir ve hakimin vereceği karara göre de terkin işlemi yapar.

Somut olayda da; davacı taşınmazında mükerrer kadastro yapıldığı gerekçesiyle, Kadastro Kanununun 22. maddesine göre işlem yapılmış, bu işlem davacıya tebliğ edildiği gibi beyanlar sütununa da kayıt düşülmüştür. Davacı işlemin iptali ile birlikte belirtmenin terkinini de istediği halde mahkemece verilen karar temyiz incelemesi aşamasında sadece belirtmenin terkini isteği ile sınırlı olarak bozulmuş, diğer hususlar bozma kapsamı dışında bırakılmıştır.

Bozmadan sonra da davacının iki kademeli isteminden sadece belirtme terkinine ilişkin istem sonuçlandırılmıştır. Bozma kapsamı dışında kalan hususlar ilgilisi yönünden usuli kazanılmış hak oluşturmayacağından davacının mükerrer kadastronun iptaline ilişkin istemi hakkında da yukarıda belirtilen ilkeler doğrultusunda araştırma ve inceleme yapılarak işin esası hakkında bir karar verilmek üzere hükmün bozulması gerekmiştir.