Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2009/13070 K.2010/1879

Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 02.08.2007 gününde verilen dilekçe ile taşınmaz satış vaadi sözleşmesinden kaynaklanan tapu iptali ve tescil istenmesi üzerine yapılan muhakeme sonunda; davanın kabulüne dair verilen 25.11.2008 günlü hükmün Yargıtayca, duruşmalı olarak incelenmesi davalılar ..., ..., ... ve ... tarafından istenilmekle, tayin olunan 23.02.2010 günü için yapılan tebligat üzerine temyiz eden davalılar ... ve ... geldiler. Karşı taraftan gelen olmadı. Açık duruşmaya başlandı. Süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra gelenlerin sözlü açıklamaları dinlendi. Duruşmanın bittiği bildirildi. İş karara bırakıldı. Bilahare dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

KARAR

Dava, 02.10.1997 ve 08.05.1998 tarihli taşınmaz satış vaadi sözleşmelerine ve 15.03.2007 tarihinde düzenlenen temliknameye dayalı tapu iptal ve tescil istemine ilişkindir.

Bir kısım davalılar satış vaadinde bulunan murisleri ...’in hukuki işlem yapma ehliyetinin bulunmadığı gibi sözleşme altındaki imzanın da kendisine ait olmadığını belirterek davanın reddini savunmuşlardır.

Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hüküm davalılar ..., ..., ... ve ... tarafından temyiz edilmiştir.

02.10.1997 ve 08.05.1998 günlü sözleşmelerle yapılan satış vaadi 436 parsel numaralı taşınmazın kayıt maliki olan murislerinden intikal etmiş edecek veya halen satış vaadinde bulunanlar adına kayıtlı olan paylara ilişkindir. Kayıt maliki ... oğlu ... olup dosya içerisindeki veraset ilamı ise ... oğlu ...’ye ait ise de kayıt malikinin ölü olduğu belirtildiğinden terekesi elbirliği mülkiyet rejimine tabidir.

“Elbirliği mülkiyetinin paylı mülkiyete dönüştürülmesi” başlıklı Türk Medeni Kanununun 644.maddesinin ilk ve ikinci fıkraları “Bir mirasçı, terekeye dahil malların tamamı veya bir kısmı üzerindeki elbirliği mülkiyetinin paylı mülkiyete dönüştürülmesi isteminde bulunduğu takdirde sulh hukuk hakimi, diğer mirasçılara çağrıda bulunarak belirleyeceği süre içinde varsa itirazlarını bildirmeye davet eder. Elbirliği mülkiyetinin devamını haklı kılacak bir itiraz ileri sürülmediği veya mirasçılardan biri belirlenen süre içinde paylaşma davası açmadığı takdirde istem konusu mal üzerindeki elbirliği mülkiyetinin paylı mülkiyete dönüştürülmesine karar verilir” şeklindedir.

Görülüyor ki, elbirliği mülkiyetinin paylı mülkiyete dönüştürülmesi ya tüm mirasçıların katılacağı bir sözleşme ile tapu memuru önünde veya bir mirasçının diğer mirasçılar aleyhine açacağı dava sonucu ve herhalde yasadaki koşulların gerçekleşmesi halinde hakim hükmü ile olanaklıdır. Açılan bir başka dava sebebiyle terekeye dahil olmayan davacıya, mahkeme hakiminin re’sen vereceği yetki kararı ile elbirliği mülkiyetinin paylı mülkiyete dönüştürülmesi olanaksızdır.

Mahkemenin verdiği yetki yok hükmünde olduğundan bu karara dayanılarak tapuda yapılan işlemler de bir hüküm ve sonuç doğurmaz. Kısaca, kayıt malikinin terekesi yöntemine uygun olarak paylı mülkiyete dönüştürülmediği sürece elbirliği mülkiyetine tabi olacağından paydaşlardan bir veya bir kısmının yaptığı satış vaadi sözleşmesinin bu aşamada ifa olanağı yoktur.

Mahkemece bu yönün gözardı edilmek suretiyle istemin hüküm altına alınması doğru olmadığından karar bozulmalıdır.